Sıcak havada zor koşullarda çalışmak zorunda olan bir çok insan, gündüz çalışmak yerine iftardan sahura kadar çalışmayı tercih ediyor. Özellikle sanayilerde üretim yapan firmalar gündüz verim kaybı olduğu için geceleri çalışmayı tercih ediyor. Bin 600 derecede ısınan madenle döküm döken dökümcüler, bayram yaklaştıkça işi hızlanan kunduracılar, şekerciler ve geleneksel olarak Ramazan ayında iftardan sahura kadar açık olan galericiler gibi bir çok iş yerinde çalışan esnaf iftardan sonra iş başına geçiyor.
ARAÇLAR GECE SATILIYOR
Ramazan aylarında genellikle iftardan sonra çalışan galericiler geleneği bu yılda sürdürüyor. Galericiler dükkanlarını gece açarak, satışlarını yapıyor. Galericilerin iftardan sonra dükkanlarını açtıklarını bilen vatandaşlar da araç bakmaya iftardan sonra gidiyor. Gece satışlar ve sektörün genel durumu hakkında gazetemize bilgiler veren Mermerler Otomotiv'in sahibi Adem Mermer, “Ramazan ayında iftardan sonra iş başı yapıyor, sahura kadar çalışıyoruz. Beklentimiz Ramazan'ın bereketinin yaşanması idi. Ama şu an geçmiş Ramazanlar'ı mumla arıyoruz. Ramazan'ın yarısını bitirdik ama beklentilerimizin yüzde 30'unu alabildik. Tabi yine de Ramazan bereketi var. İnsanlar bayram öncesi de olduğu için araç arayışı içindiler” dedi.
İNSANLAR BORÇLANMADAN KORKMUYOR
Araç alım-satım sektörünün genel durumu hakkında da bilgiler veren Mermer, “Geçmiş günler aranıyor. Ülkenin ekonomik şartları her kesme yansıdığı gibi bize de yansıdı. Şükür etmekte fayda var. Eski kazançlarımız yok ama önemli olan konumumuz korumak. Amaç mesleğimizi ileriye dönük sağlıklı bir hale getirmek. Geçmiş ile bügünün kıyaslanmasındaki temel etmen alım gücünün düşmesi ve borçlanmanın kolaylaşması. Borçlanma insanları bataklığa sürüklüyor. İnsanlar ev ve araba alırken gelirine göre harcamıyor” diye konuştu.
İkinci el sektörünü etkileyen temel etmenleri sıralayan Mermer, “Sıfır sektörü ikinci el sektörünü biraz yuttu. Bankaların uzun vadeli araç vermesi insanları sıfıra yöneltiyor. Sıfır araç alan vatandaşlar iki yıl sonra pişman oluyor. 50 bin TL'ye alınan bir araç iki yıl sonra 30 bin TL'ye kadar düşebiliyor. Bir diğer etken ise ülkenin ekonomik yapısının dünya ekonomisi ile endekslenmesi. Ülkenin çıkar savaşları, komşu ülkelerdeki savaşlar ekonomiyi biraz etkiledi. Bu sıkıntılar bizim sektöre kadar geldi. Gün geçtikçe sektörde modern bir anlayış sergileniyor. Geçmişte bu işi herkes yaptığı için bazı sıkıntılar oluyordu. Bir amatör sporcu ile maç yapmak ile profesyonel ile yapmak arasında çok fark vardır. Bizim sektörümüz de marketleşmeye gidiyor. Kurumsallaşmak gerekiyor. Önüne gelen araba satar, önüne gelenden araba alınırsa toplumsal güven kaybolur” ifadelerini kullandı.
ARACI GÖSTERİP DE ALIN
İnternet üzerinden alım satımlarından ticari kapasiteyi yüzde 30 oranında etkilediğini ifade eden Mermer, “Dünyanın her yerinden insanlar internet üzerinden alışverişini yapabiliyor. Bana göre internet güven vermiyor. Bendeki 25 bin TL'lik araç interntette bazen 20 bin TL, bazen 28 bin TL yazıyor. Aracı görerek ve expertiz raporunu görerek almak her zaman güvenlidir. Arabanın son durumu göze alınarak araç alınmalıdır” dedi. Ençok satılan araç modelleri hakkında da bilgiler veren Mermer, “Müşterilerin geneli 10 ile 50 bin TL arasındaki araç sekmentine talep gösteriyor. Tabi ikinci elde vatandaşın alım gücü önemli. Mesela üst sekmentteki araçlarda korkunç derecede bir durgunluk var. Alıcılar, kendini kanıtlamış markalara yöneliyor. Bu markalarda sıkıntı yaşanmıyor” diye konuştu. Araç alımında alıcıların dikkat ettiği birinci etmenin yakıt olduğunu belirten Mermer, alıcıların ilk olarak yakıtı sorduğunu, az yakan araçların tercih edildiğini ifade etti.
AYAKKABICILAR BAYRAMA HAZIRLANIYOR
Gece şartlarında yoğun çalışan sektörlerden bir tanesi de ayakkabıcılar. Bine yakın firmanın faaliyet gösterdiği Aykent Ayakkabıcılar Sitesi'nde esnafların çoğu gece çalışıyor. Gündüz oruçlu iken çalışamadıklarını ifade eden Aykent'te faaliyet gösteren sayacı esnafı Abdullah Uyanık, iftardan sonra iş başı yaptıklarını söyledi. Uyanık, “Çok uzun süre oruçlu kaldığımız ve havalarda sıcak olduğu için gündüz çalışmakta zorlanıyoruz. Özellikle susuzluğa dayanamıyoruz. Bizde üreticiler ve malzemecilerin bir bölümü ile karar aldık ve gece çalışmaya karar verdik. Gece iftardan sonra iş başı yapıyoruz. Sahuru işyerinde yapıyoruz. Sabah saat 09.00'da da mesai bitiyor. Eve gidip iftara kadar uyuyoruz” diye konuştu. Sektör hakkında da bilgiler veren Uyanık, “Biz ayakkabının üst kısmı olan sayayı yapıyoruz. Bize firmalar tarafından malzemeler ve model gelir biz onların isteğine göre dikeriz. Tabi her sektörde olduğu gibi bizim sektörde de bazı sıkıntılar var. Özellikle sayacılık alanında kalifiye elaman sıkıntısı var. Arkadan elaman yetişmiyor. Sektör gideri olan bir sektör” diye konuştu. Ayakkabıcıların harman zamanı olduğunu ifade eden Uyanık, sitede Ramazan Bayramı yoğunluğunun başladığını, birçok esnafın fazla mesai yaptığını belirtti.
ŞEKER HASTALARINA ÖZEL AYAKKABI
Konya'nın ayakkabı sektöründe markalaşmaya yönelik atılımlarının olduğunu ifade eden Uyanık, Konya'nın ulusal ve uluslararası alanda rekabet edebileceğini belirtti. Uyanık, sadece bazı illerde ve büyük firmaların üretebildiği ayakkabıların artık Konya'da da üretilebildiğine dikkat çekerek, “Örneğin burada şeker hastalarına özel ayakkabı üretiliyor. Ayakkabının altına bir havalandırma sistemi kuruluyor. Bu sistem ayakkabının içini serin tutarak, şeker hastalarının ayaklarının yanmasını engelliyor. Örneklerden de anlaşıldığı gibi Konya'da her türlü ayakkabı yapılabilir” ifadelerini kullandı.
ŞEKERCİLERİN HARMAN ZAMANI
Ramazan ayında iftardan sonra iş başı yapan bir diğer sektör de şekerciler. Şeker ve çikolata üretimi yapan işyerleri gündüz oruçlu iken çalışmak zor olduğu için gece çalışıyor. Ramazan Bayramı'nın yaklaşması ile de şekercilerde yoğunluk yaşanıyor. Uzun yıllardır şekercilik sektöründe çalışan Yusuf Çiçekçi, Ramazan ayının şekerciler için harman zamanı olduğunu söyledi. Çiçekçi, “Ramazan Bayramı, şeker bayramı olarak bilindiği için şeker bayramın olmazsa olmazı. O yüzden bayram öncesi şekerciler kolları sıvıyor. Gündüz sıcak nedeniyle oruçlu, oruçlu çalışamadığımız için gece çalışıyoruz. İftardan sonra iş başı yapıp, sabaha kadar mesai yapıyoruz. Buradan Türkiye ve dünyanın 4 bir tarafına şeker gönderiyoruz” dedi.
İBRAHİM ÇİÇEKÇİ