Türkiye’de milyonlarca araç sahibinin uzun süredir beklediği hurda araç teşviki yeniden gündemin üst sıralarına taşındı. Henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmasa da, hem Ankara kulislerinde hem de otomotiv sektöründe sürecin hızlandığına dair güçlü sinyaller veriliyor. Eski aracını hurdaya ayırarak yeni bir araç almak isteyen vatandaşlar, özellikle teşvik ve vergi indirimi içeren bir modelin hayata geçirilmesini bekliyor.
GÖZLER AVRUPA’DAN GELEN GELİŞMEDE
Türkiye’de somut bir adım atılmamışken, süreci doğrudan etkileyecek önemli bir gelişme Avrupa Birliği’nden (AB) geldi. AB, otomotiv sektörünü kökten değiştirmeyi hedefleyen “Hurda Araçlar (ELV)” düzenlemesini hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Bu düzenlemenin, Türkiye’deki hurda araç teşviki için de katalizör etkisi yaratması bekleniyor.
OTOMOTİVE “DİJİTAL ARAÇ PASAPORTU” DÖNEMİ
Avrupa Birliği’nin 2026–2027 yıllarında yürürlüğe almayı planladığı düzenlemeyle birlikte:
Her araca Dijital Araç Pasaportu
Geri Dönüştürülebilirlik Sertifikası
zorunlu hale gelecek.
2023 yılında taslağı açıklanan sistemin temel amacı; çevreye zarar veren, kayıt dışı şekilde yok edilen araçların önüne geçmek. AB genelinde her yıl hurdaya ayrılan yaklaşık 6,6 milyon aracın, en az 3,5 milyonunun çevreye zarar vermeden geri dönüştürülmesi hedefleniyor.
TÜRKİYE’DE MİLYONLARCA HURDA ARAÇ İÇİN YENİ DÖNEM
Türkiye’nin, AB uyum süreci ve Gümrük Birliği yükümlülükleri kapsamında bu düzenlemeye uyum sağlamasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu da Türkiye’de milyonlarca hurda aracın sistemli şekilde toplanacağı yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Uzmanlara göre, AB standartlarında uygulanacak çevreci bir hurda sistemiyle:
Hurda araç teşviki 81 ilde yaygınlaştırılabilir
Araç söküm süreçleri kayıt altına alınabilir
Kurşun, cıva gibi zararlı maddelerin kontrolsüz yayılımı engellenebilir
Bu gelişme, yıllardır beklenen teşvikin yeniden ve daha güçlü bir modelle hayata geçirilmesini mümkün kılabilir.
TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜ İÇİN RİSK Mİ, FIRSAT MI?
AB kurumları arasında müzakereleri süren yeni düzenleme, Türkiye otomotiv sektörü açısından iki yönlü bir tablo ortaya koyuyor.
Fırsat:
Türk otomotiv sanayisinin dijital pasaport ve geri dönüşüm standartlarına hızla uyum sağlaması halinde, Avrupa pazarındaki rekabet gücü korunabilir ve artırılabilir.
Risk:
Uyum sağlanamaması durumunda ise Türkiye’den AB’ye yapılan araç ihracatı zorlaşabilir ve sektör ciddi ekonomik kayıplarla karşı karşıya kalabilir.
AVRUPA BİRLİĞİ ETKİSİ SÜRECİ HIZLANDIRABİLİR
Uzmanlar, AB’de hayata geçirilmesi beklenen bu düzenlemenin, Türkiye’deki hurda araç teşviki çalışmalarını da doğrudan hızlandıracağını belirtiyor. Türkiye’nin, hem çevre politikaları hem de dış ticaret uyumu açısından benzer bir karar almak zorunda kalabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle hurda araç teşviki konusunda önümüzdeki dönemde yasal adımların hızlanması bekleniyor.
HURDA ARAÇ TEŞVİKİNDE MASADAKİ ŞARTLAR
Hazırlanan yeni yasa teklifi ve sosyal destek paketi kapsamında, teşvikten yararlanmak isteyen vatandaşlar için üç temel kriter öne çıkıyor:
Araç yaşı şartı:
Aracın 25 yaş ve üzerinde olması ve hurdaya ayrılarak trafikten tamamen çekilmesi.Araç sahipliği şartı:
ÖTV muafiyetinden yararlanacak kişinin üzerine kayıtlı başka bir aracın bulunmaması.Aile kriteri (öncelik şartı):
En az üç çocuk sahibi olan ailelerin, bu teşvikten öncelikli olarak yararlandırılması planlanıyor.