Bu gün Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da yapılan Markale Katliamı’nın 20. Yıldönümü. Bu katliamda 68 kişi hayatını kaybetti, 150'ye yakın insan da yaralandı. Aslına bakarsanız bunu yazmak lazım degil mi? Kanın, gözyasının hikayesi satar! Hele bide video oturtursak yanına! Böyledir bu! İnsan zihninin en çok ölüm ve cinsellik konularına ilgi gösterdiği kanıtlanılmıştır artık. Peki bize düşen nedir? Kanı en yüksek seviyeye cıkartıp en korkunç katliam görüntülerini mi yayınlayalım. Bosna saldırısı, savaşı böyle mi hatırlanacak? Her şey kan ve etten mi ibaret? Sanmıyorum. Dahası inanmıyorum böyle olduğuna. Siz yukardaki sayıları unutmayın! Ben size başka bir hikaye anlatayım şimdi.
**
DEVLETTEN GÜÇLÜ KADINLAR;
Böyle bir alt başlığın altına feminist bir yazı yakışırdı, ama değil. Tanıdığım ve daha doğrusu Bosna’da bir çok kişinin bir şekilde tanıdığı iki kadın var biri Srebrenica’dan Hatice Mehmedovi, bir diğeri Vişegrad şehrinden Bakira Haseçiç. İkisininde aktif çalıştıkları organizasyonları var. Biri “Srebrenica anneleri” ve “Şavaş Kurbanları - Kadınlar” organizasyonu. İkisi de kanın ve gözyaşının en fazla aktığı yerdelerdi. Onlar yakınlarını kaybettiler, tecavüzün, aşşağılanmanın envai çeşidini yaşadılar, şahid oldular. Ne mi oldu sonra? Sonunda bulundukları yerde ne gibi bir dert ve sıkıntı varsa onlara melhem olmaya çalıştılar. Hatice kocasının, çocuklarının hayletleri ile yüzyüze olduğu evine senelerce ugraştan sonra döndü. Bakira savaşta Vişegrad’tan ayrılmak zorunda kalanların geri gelmesi için her şeyi yaptı. Savaş onları tüm kayıplara, yaralara, acılara rağmen bir insan hakları savucusu kıldı. İçlerinde aranmayan haklarını aramaya güç buldular.
**
SOYKIRIMI SİLMEYE ÇALIŞANLAR
Geçtiğimiz haftalarda özel polislerin korumasında Sırp Republikasi Yönetimi (Özerk bölge) Vişegrad’ta şehid edilenler adına yapılan anıttan ‘Soykırım’ kelimesini sildi. Onun öncesinde Srebrenica’da Müslüman Boşnakların katledildiği bir fabrika kapatılıp anma programı engellenilmeye çalışıldı. Peki buralara ilk kim girdi dersiniz. Bakira özel timin arkasına geçip mezarlara ulaştı ama ‘Soykırım’ ifadesinin silinmesini engelleyemedi. Hatice fabrikanın etrafındaki telleri kesip anma programının yapılması için elinden geleni yaptı üstüne bir de hakkında suçduyurusunda bulunuldu.
**
Başka birkaç arkadaşım daha var, oldukça sessizler, eğitimliler, akıllılar ve bir çok imkana sahipler. Bu yukarıda bahsettiğim iki kadının oldukça yakınlarından bir yerdeler. Yabancı dil biliyorlar. Ama dediğim gibi hiç bir şeye sesleri çıkmıyor, oldukça çok düşünüyorlar. Sessizce devam eden her seyin içinde kayboluyorlar. Aynı mekanlar, aynı hikayeler, benzer yüzler ve farklı sonuçlar. Soruyorum kendime çok sıklıkla, Bakira ve Hatice genç değiller ve belki de imkan sahibi de değiller. Yabancı dil de bilmiyorlar. Ama ordalar ve savaşıyorlar. Ellerinden geldikçe politika adamalarının desteği olmaksızın hak arama derdindeler..
**
Peki ya sonra? Onlar gidince ne olucak? Düşünüyorum Srebrenica Anneleri unutulacak mı onlar ölünce. Peki kim korumaya devam edicek hakkı çiğnenenleri. Ben mi? Yoksa sessiz arkadaşlarım mı? Peki baş rolü oynayan aktör olmak için illa savaş mı görmek lazım. İlla kanla mı aklımızın sınırları genişliycek. Tecavüze uğramış olmak mı lazım illa tecavüze uğrayanları anlamak için. Savaş görmeden nasıl açılacak gözlerimiz?. Hakkımızı almanın ve korumanın başka birinin görevi olmadığını ne zaman öğreneceğiz?
**
PEKİ YA SONRA?
Bütün bu sayıların, şehitlerin ve hikayelerin aslı nedir diye sorayım? Neden yazıyorum bu yazıyı, neden deşiyorum yaraları. Neden düşünmeden geçiyorum alt satıra şehitlerden sonra? Çünkü yitenler kaybolanlar boşa gitmesin diye! Hatice’nin ve Bakira’nın ardından birileri cıksın diye. Her yörenin bir Haticesi, Bakirası olsun diye. Evet Bu gün Markale’nin 20. Yıldönümüydü. Unutmayalım unutturmayalım. Unutmak bizim başımızada gelmesini garantilemektir. Unutmak şehitlerin hatırasını lekelemektir. Unutmayalım Bakira ve Hatice belki de bizim içimizdedir. Selametle kalın...