Sürgüne gönderilen Konya Ticaret Odası’nın kadrolu personeli, birçok haksız uygulamayla karşı karşıya bulundukları gerekçesiyle Konya Valiliği İl İnsan Hakları Kurulu’na başvuruda bulunmuştu. Personelin şikayet dilekçesinde, sürekli olarak kamera ile izlendikleri ve bu kamera görüntüleri ile personele disiplin cezaları verildiği, sağlık ile ilgili izin talepleri ile ilgili sıkıntılar, bozuk çalışma ortamı gibi şikayetler yer aldı.
KARAR OYBİRLİĞİYLE ALINDI
İl İnsan Hakları Kurulu’nun kararına göre; KTO personelinin çalışma şartları bakımından farklı bir muameleye tabi tutulması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesindeki özel hayatın gizliliği ve 14. maddesindeki ayrımcılık yasağı ile ilgili maddeye aykırı. Bu nedenle KTO’nun uyguladığı kararlar, idari ve yasal işlemler, komisyon raporuna göre Kurul
Sürgüne gönderilen KTO kadrolu personelinin İl İnsan Hakları Kurulu’na yaptığı şikayet başvurusu karara bağlandı. Başvuruyu inceleyen Kurul, oy birliği ile ‘insan hakkı ihlali’ olduğu kararına vardı
Sürgüne gönderilen Konya Ticaret Odası (KTO) kadrolu personeli, birçok haksız uygulamayla karşı karşıya bulundukları gerekçesiyle Konya Valiliği İl İnsan Hakları Kurulu’na başvuruda bulundu. Personelin şikayet dilekçesinde, sürekli olarak kamera ile izlendikleri ve bu kamera görüntüleri ile personele disiplin cezaları verildiği, sağlık ile ilgili izin taleplerinin bir gün önceden bildirilmesi zorunluluğu olduğu ve bunlara uymayanlara disiplin cezası verildiği, bozuk çalışma ortamı gibi şikayetler yer aldı. İl İnsan Hakları Kurulu, şikayete konu olan durumla ilgili araştırma yapıp yerinde incelemelerde bulunduktan sonra konuyu karara bağladı.
İNSAN HAKKI İHLALİ
İl İnsan Hakları Kurulu’nun kararına göre; Konya Ticaret Odası personelinin çalışma şartları bakımından farklı bir muameleye tabi tutulması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesindeki özel hayatın gizliliği ve 14. maddesindeki ayrımcılık yasağı ile ilgili maddeye aykırı. Bu nedenle Konya Ticaret Odası’nın uyguladığı kararlar, idari ve yasal işlemler, komisyon raporuna göre İl İnsan Hakları Kurulu tarafından ‘İnsan Hakkı İhlali’ olarak değerlendirilip oy birliği ile karar alındı.
İŞTE, İL İNSAN HAKLARI KURULU KARARI
Vali Yardımcısı ve İl İnsan Hakları Kurulu Başkanı Kemal Karadağ başkanlığında toplanan Kurulun raporunda şu ayrıntılar yer alıyor:
Şikayette bulunan KTO kadrolu personelleri kendilerine Konya Ticaret Odası tarafından resmi yazı ile bir tebliğde bulunulduğu, bu tebliğde ‘Görevli olarak bulunduğunuz servis AB ve Mesleki Eğitim Servisi olduğu için servisiniz dışındaki her türlü işlemle ilgili tarafıma bilgi verilip izin alınması gerekmektedir. Bu talep sevklerle ilgili işlemler için de geçerlidir. Ayrıca eş ve çocukların sevkleri için çalışan kendisi gelmeden, sevk almak üzere karne sahibi gelecektir’ gibi ibareler bulunmaktadır. Hastaneye gitmek isteyen bir personelde bu yazıya dayandırılarak ‘Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek’ gibi nedenlerle disiplin cezası almıştır. Kaldı ki, sağlık ile ilgili izin taleplerinin bir gün önceden bildirilmesi de imkansızdır. İnsan sağlığının ne zaman ne anda bozulacağı belli değildir. O günün sabahında hastalanmış ve aynı gün muayene olmak isteyebilir. Diğer taraftan izinsiz geç geldiği iddia edilse de neticede personel işine özürsüz olarak geç gelmiş değildir. 657 sayılı kanun bu hususu özürsüz veya izinsiz diyerek iki farklı seçeneği sunmuş durumdadır. Kişinin izinsiz geç gelmesi veya özürsüz geç gelmek disiplin cezasını gerektirir. Personelin işine izinsiz geç geldiği varsayılsa bile sağlık nedeniyle ayrıldığı için özürsüz geç geldiği söylenemez. Olayda personelin işine gecikmeden önce telefon ile bildirimde bulunduğu da anlaşılmaktadır. Bu durumda izinsiz olma durumu da söz konusu değildir. Yukarıda belirtilen nedenlerle başvuru sahibine devlet memurları kanunun ilgili maddesinin uygulanmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Bir başka şikayet ve talepte işyerinde kamera uygulaması ve buna dayanılarak disiplin cezası verildiği belirtilmiş, çalışılan yerde kamera uygulamasının durdurulması ile çalıştığı yerin (mekanın) insan hakları açısından incelenmesi ve tespiti istenmiştir. Yine kurul kararına göre; kamu kuruluşlarının ve özel kişilere ait yerlerin girişlerinde, içlerinde güvenlik amacıyla yapılan görüntü kayıtlarının kullanılması hukuka aykırılık teşkil etmez. Ancak, özellikle soruşturma organlarının delil elde etmek amacıyla dürüst işlem ilkesine aykırı, gizli kayıt işlemleri yapması hukuka aykırılık teşkil eder. Kamera kayıtlarının delil olarak kullanılması konusunun çözümünde hukuk usulü muhakemeleri yasası hükümleri esas alınmaktadır. Hukuk usulü muhakemeleri yasasında hukuka aykırı olarak elde edilmiş delillere dayanılarak işlem yapılıp yapılamayacağı konusunda hiç bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu konuda mevzuat boşluğu doktrinin, kişilik hakları, özel yaşam ve sır alanının ihlali ile elde edilen delillerin kullanılamayacağı görüşü ile giderilmektedir. Aynı şekilde yargıya intikal etmeyen disiplin cezası uygulamalarında da kamera uygulamasının delil olarak kullanılamaması gerekir. Yukarıda da belirtildiği gibi kurulumuz alt komisyon üyeleri bahse konu işyerlerinde insan hakları açısından tespit ve incelemelerde bulunmuştur. Bu inceleme neticesinde aşağıdaki sonuçlara varılmıştır.
1- Söz konusu çalışma yeri yaklaşık 30-40 metrekare civarında bir oda şeklindedir.
2- Odanın pencereleri bulunmamaktadır.
3- Odanın üç tarafında kamera sistemi mevcuttur. Tek bir odada üç tane kamera bulundurulması gereksizdir
4- Kururlumuzca ziyaret edilen günde odada muhtelif aspiratörlerin bırakılmış olduğu görülmüştür.
5- Odada teşrifat olarak yan yana dizilmiş birkaç masa ve bir iki sandalye olduğu tespit edilmiştir.
6- Oda depo olarak kullanılan bir odadır.
Sonuç olarak, işyerinde kamera uygulaması yapılan denetim yeri açısından gereksizdir. (Odanın üç tarafının kameralı ile donatılması) Belirtilen oda çalışma şartları açısından uygun değildir. Konya Ticaret Odası personelinin çalışma şartları bakımından farklı bir muameleye tabi tutulması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesindeki özel hayatın gizliliği ve 14. maddesindeki ayrımcılık yasağı ile ilgili maddeye aykırıdır.
İl İnsan Hakları Kurulunca bahsi geçen konular hakkında, Konya Ticaret Odası’nın uygulamış olduğu kararlar idari ve yasal işlemler, komisyon raporuna göre yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı Kurulumuz tarafından, ‘insan hakkı ihlali’ olarak değerlendirilmiş ve oy birliği ile bu karar alınmıştır.