Türkiye genelinde kasım ayıyla birlikte başlayan "Efsane Kasım", "Muhteşem Cuma" ve "11.11" kampanyaları sürerken, Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, indirimlerin gerçek fırsatlar kadar yanıltıcı fiyat uygulamalarını da gündeme getirdiğini belirtti. Şahin, ekonomik koşulların vatandaşların alım gücünü zorladığı bir dönemde ihtiyaç dışı alışverişten kaçınılması gerektiğine dikkat çekti. Kasım kampanyalarının tümünün yanıltıcı olmadığını, gerçek indirim yapan işletmelerin de bulunduğunu ifade eden Şahin, tüketicilerin reklamlarda belirtilen yüksek indirim oranlarına göre değil, ürünlerin piyasa fiyatlarını karşılaştırarak alışveriş yapması gerektiğini söyledi. Şahin, "Bir ürünün üzerine yüzde 70 indirim yazılması, tüketicinin yüzde 70 kazanç sağladığı anlamına gelmez. Önce indirim öncesi fiyatın ne olduğuna, ürünün geçmişte hangi fiyattan satıldığına ve başka mağazalarda kaça bulunduğuna bakmak gerekir" dedi.
ÖNCE FİYAT ARTIRILIP SONRA İNDİRİM GÖSTERİLEBİLİYOR
Bazı kampanyalarda fiyatın önce yükseltilip ardından indirim yapılmış gibi gösterilebildiğini belirten Şahin, özellikle elektronik ürünler, cep telefonları ve beyaz eşya gibi yüksek tutarlı alışverişlerde tüketicilerin fiyat geçmişini araştırması gerektiğini ifade etti. Şahin, "2 bin liraya satılan bir ürün kampanya öncesinde 3 bin liraya çıkarılıp ardından 2 bin 100 liraya düşürülürse tüketici yüzde 30 indirim yapıldığını düşünür. Oysa aynı ürün daha önce 100 lira daha ucuza satılıyordu. Bu nedenle indirim oranlarına değil, ürünün gerçek piyasa değerine bakılmalıdır" değerlendirmesinde bulundu.
EKONOMİK KOŞULLARDA İHTİYAÇ DIŞI ALIŞVERİŞE DİKKAT
Kasım indirimlerinin ekonomik koşullar nedeniyle tüketiciler açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini belirten Şahin, özellikle dar ve orta gelirli ailelerin harcamalarını planlamasının önemine işaret etti. İndirim kampanyalarının, ihtiyaç duyulan bir ürünün uygun fiyata alınması halinde avantaj sağlayabileceğini ifade eden Şahin, yalnızca kampanyadan yararlanmak amacıyla yapılan alışverişlerin aile bütçesine ilave yük getirebileceğini belirtti. Şahin, tüketicilerin özellikle kredi kartı harcamalarına ve taksitli alışverişlere dikkat etmesi gerektiğini vurgulayarak, indirimli alınan bir ürünün dahi sonraki aylarda ödenmesi gereken bir borç oluşturduğunun unutulmaması gerektiğini kaydetti.
BAKANLIKTAN KASIM İNDİRİMLERİNE YAKIN TAKİP
Öte yandan Ticaret Bakanlığı, kasım ayı indirim kampanyalarında tüketicileri yanıltan reklam ve uygulamaların yakından takip edildiğini açıkladı. Bakanlığın 28 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, indirimli satış reklamlarının resen başlatılan incelemeler ve tüketici şikâyetleri doğrultusunda değerlendirildiği belirtildi. Mevzuata aykırı reklamlar hakkında, ihlalin niteliği ve reklamın yayımlandığı mecraya göre 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar idari para cezası uygulanabildiği bildirildi. Şahin de gerçek indirim yapan işletmelerle tüketiciyi yanıltan uygulamaların birbirinden ayrılması gerektiğini belirterek, dürüst ticaretin korunmasının hem tüketiciler hem de işletmeler açısından önemli olduğunu ifade etti.
‘FIRSATI KAÇIRMA’ BASKISINA DİKKAT
Dijital alışveriş platformlarında "son iki ürün", "kampanya bitiyor" ve "bu fırsat bir daha gelmeyecek" gibi ifadelerle tüketicilerin hızlı karar vermeye yönlendirilebildiğini belirten Şahin, alışverişte acele edilmemesi gerektiğini söyledi. Şahin, "Gerçekten sınırlı stoklu kampanyalar olabilir. Ancak gerçekte olmayan bir kıtlık algısı oluşturularak tüketicinin alışverişe yönlendirilmesi kabul edilemez. Tüketicinin ürünü araştırması, fiyatları karşılaştırması ve satın almadan önce düşünmesi gerekir" ifadelerini kullandı.
İNDİRİMLİ SATIŞLARDA 10 GÜNLÜK FİYAT KURALI
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle, indirimli satış reklamlarında indirim öncesi fiyat belirlenirken kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması zorunlu hale geldi. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise farklı fiyat esasları uygulanıyor. Düzenlemeyle gerçekte olduğundan daha yüksek indirim yapıldığı algısının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Şahin, tüketicinin korunmasının yalnızca vatandaşların dikkatli davranmasına bırakılamayacağını, satıcıların da kampanyaların gerçekliğini ortaya koymak ve fiyatları şeffaf biçimde açıklamakla yükümlü olduğunu vurguladı.
İNTERNET DOLANDIRICILIĞINA KARŞI UYARI
Kasım ayındaki alışveriş yoğunluğunda internet dolandırıcılığı riskine karşı da dikkatli olunması gerektiğini belirten Şahin, özellikle sosyal medya reklamlarında tanınmış markaların logoları kullanılarak sahte internet sitelerine yönlendirme yapılabileceği uyarısında bulundu. Tüketicilerin alışveriş yapacakları internet sitesinin adresini, satıcının ticari unvanını ve iletişim bilgilerini kontrol etmesini isteyen Şahin, tanınmayan satıcılara doğrudan banka hesabına para gönderilmemesi gerektiğini söyledi. Şahin, güvenilir ödeme yöntemlerinin ve mümkünse sanal kart kullanımının tercih edilmesini önerdi.
İNDİRİMLİ ÜRÜNLERDE DE YASAL HAKLAR GEÇERLİ
İndirimli ürün satın alınmasının tüketicinin yasal haklarını ortadan kaldırmadığını hatırlatan Şahin, internet üzerinden gerçekleştirilen mesafeli satışlarda, kanuni istisnalar dışında, ürünün tesliminden itibaren 14 günlük cayma hakkı bulunduğunu belirtti. Cayma hakkının kullanıldığı durumlarda ürünün ön bilgilendirmede belirtilen kargo şirketiyle geri gönderilmesi veya iade için herhangi bir taşıyıcı belirtilmemiş olması halinde tüketiciye iade kargo masrafı yüklenemiyor. 2026 yılı için 186 bin liranın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabiliyor. Başvurular e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor. Aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara ilişkin şikâyetler ise Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kuruluna iletilebiliyor. Şahin, tüketicilerin olası mağduriyetlere karşı alışveriş sırasında aldıkları ekran görüntülerini, faturaları, sipariş ve ödeme belgelerini saklaması gerektiğini vurguladı.
KASIM İNDİRİMLERİNDE ALIŞVERİŞ YAPACAKLARA ÖNERİLER
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, vatandaşların kasım indirimlerinde alışveriş yapmadan önce şu hususlara dikkat etmesi gerektiğini belirtti: “Alışveriş öncesinde ihtiyaç listesi hazırlayın, yalnızca indirimde olduğu için ürün satın almayın. Ürünün geçmiş fiyatını araştırın ve farklı satıcılardaki fiyatları karşılaştırın. İndirim oranı yerine kargo ve diğer ek ücretler dahil toplam ödeme tutarına bakın. Kampanyanın kredi kartı, kupon ve minimum alışveriş tutarı gibi koşullarını inceleyin. Satıcının güvenilirliğini, ürünün garanti ve servis şartlarını kontrol edin. Fatura, sipariş kaydı, ödeme belgesi ve kampanyaya ilişkin ekran görüntülerini saklayın.
EN BÜYÜK İNDİRİM, İHTİYAÇ OLMAYAN ÜRÜNÜ ALMAMAKTIR
Kasım kampanyalarının tüketiciler için gerçek bir fırsata dönüşmesinin bilinçli alışverişle mümkün olduğunu vurgulayan Şahin, sözlerini şöyle tamamladı: "Biz indirim kampanyalarına karşı değiliz. Gerçek indirim yapılsın, vatandaşımız ihtiyacını uygun fiyata karşılasın, dürüst ticaret yapan işletmeler kazansın istiyoruz. Karşı olduğumuz nokta, tüketicinin yanıltılması ve ihtiyacı olmayan ürünleri almaya yönlendirilmesidir. Vatandaşlarımız alışverişten önce mutlaka ihtiyaçlarını ve bütçelerini değerlendirmelidir. Unutmayalım ki en büyük indirim, ihtiyacımız olmayan bir ürünü satın almayarak elde ettiğimiz tasarruftur."