Konya’daki esnaflar satışların beklentilerin altında kalması, aran maliyetler ve işletme giderleri karşısında çaresiz kalıyor. Kısa vadede çözüm bulmaya çalışan esnaflar krediye başvuruyor. Hayat pahalılığı karşısında zorlukla faaliyetlerini sürdüren esnaf bu kez de faiz kıskacında sıkışıyor.
ESDER’DEN ‘FAİZLER DÜŞSÜN’ ÇAĞRISI
Esnaf ve Sanatkârlar Odası (ESDER) Konya Şube Başkanı Latif Işık, “Açıklanan Merkez Bankası faiz kararı, esnaf ve sanatkârlarımız açısından çok önemli bir durumdur. Uzun zamandır esnaf ve sanatkârımız, faizlerin düşeceği ve bu bağlamda ticaretin hızlanacağı maliyetlerin düşeceği konusunda büyük bir beklenti içindeydi ama hayal kırıklığına uğradı. Çünkü bugün piyasada bu faiz oranlarıyla ticaret yapmak, yatırım yapmak, işletme sermayesi oluşturmak ve mevcut borçları çevirmek her geçen gün daha da zorlaşmaktadır. Esnafın beklentisi açıktı: Faizler düşsün, insanlar birikimlerini ticarette kullansın, emtia fiyatları sabit kalsın piyasaya nefes gelsin, ticaret yeniden canlansın. Fakat faizlerin yüksek seviyelerde tutulmaya devam etmesi, zaten ağır maliyetler altında ezilen esnafımızın önündeki yükü daha da artırmaktadır” diye konuştu.
‘BU ŞARTLAR ALTINDA TİCARET YAPMAK ZORLAŞACAK’
“Bugün esnafın karşı karşıya kaldığı tabloyu görmezden gelerek yalnızca enflasyonla mücadele söylemi üzerinden hareket etmek yeterli değildir” diyen Latif Işık, “Çünkü esnaf yüksek faizle borçlanarak ticaret yapamaz. Yüksek maliyetlerle üretim yapamaz. Faizle yatırım yapamaz. Vatandaşın alım gücü düşerken satışlarını artıramaz. Bir tarafta yüksek enflasyon, diğer tarafta yüksek vergi oranları ve faiz yükü bulunmaktadır. Bu yükler arasında kalan esnafımız ise adeta sıkıştırılmış durumdadır. Bugün bir esnafın dükkânını açık tutabilmesi için sadece müşteri bulması yetmiyor. Satış yapacak, sattığının parasını zamanında tahsil edecek, maliyetlerini karşılayacak, vergisini ve SGK'sını ödeyecek, çalışanının ücretini verecek ve bütün bunların üzerine çaresizlikten kullandığı finansmanın faizini de karşılayacak. Bu şartlar altında ticaret yapmak her geçen gün daha da zorlaşmaktadır” ifadelerini kullandı.
‘BU EKONOMİK MODEL ESNAFI UÇURUMA SÜRÜKLÜYOR’
Işık, şunları söyledi: “Burada artık çok açık bir gerçekle yüzleşmemiz gerekiyor. Uygulanan ekonomik model, esnaf ve sanatkârımızı nefes aldırmak yerine uçuruma doğru sürüklemektedir. Faizlerin yüksek olduğu, enflasyonun hâlâ vatandaşın ve esnafın günlük hayatını ciddi şekilde etkilediği, alım gücünün zayıfladığı ve piyasanın güven sorunu yaşadığı bir ortamda küçük işletmelerden büyüme beklemek gerçekçi değildir. Bugün faiz yüzde birkaç puan aşağı inse bile aynı sistem devam ettiği müddetçe esnafın temel problemi ortadan kalkmayacaktır. Yarın faiz biraz daha düşebilir. Öbür gün yeniden yükselebilir. Bir başka ekonomi yönetimi gelebilir. Bir başka program açıklanabilir. Ama faiz merkezli ekonomik düzen değişmediği müddetçe esnafın kaderi değişmeyecektir. Bizim itirazımız tam olarak bunadır. Esnafımıza sürekli "biraz daha sabredin" denilerek, faizlerin düşmesini bekleterek, yeni kredi paketleri açıklayarak ve borçlandırarak ekonomik sorunların çözülemeyeceğini söylüyoruz.”
‘ESNAF BORÇLA AYAKTA KALAMAZ’
Esnafın ihtiyacının yeni bir faizli kredi değil, faizsiz bir ekonomik düzen olduğunu söyleyen ESDER Konya Şube Başkanı Latif Işık, sözlerini şu şekilde tamamladı: “Esnafın ihtiyacı borcunu artırmak değil, borç yükünden kurtulmaktır. Esnafın ihtiyacı yeni bir finansman maliyeti değil, emeğinin karşılığını alabileceği adil bir ekonomik ortamdır. Bugün yaşadığımız tablo bize bir kez daha gösteriyor ki: Sorun yalnızca faiz oranı değildir. Sorun faiz düzenidir. Ve bu düzen değişmeden, ekonomik sistem üretimi, emeği ve esnafı merkeze almadan, Adil Düzen ve faizsiz ekonomi anlayışı hayata geçirilmeden Türkiye'nin ekonomik problemlerinin kalıcı olarak çözülmesi mümkün değildir. Türkiye ekonomisinin en önemli taşıyıcı kolonlarından biri olan esnaf ve sanatkârlarımız, artık dayanma sınırlarının sonuna gelmiştir. Sokakta, çarşıda, sanayide, pazarda ve dükkânlarda yaşanan gerçekler, masa başında hazırlanan ekonomik tablolardan çok farklıdır. Esnaf aynı anda yüksek kira, enerji maliyetleri, personel giderleri, SGK primleri, vergiler, hammadde fiyatları, POS komisyonları ile mücadele etmektedir. Bir taraftan vatandaşın alım gücü düşmekte, diğer taraftan esnafın maliyetleri sürekli yükselmektedir. Satış yapamayan esnaf borçlanmakta, borçlanan esnaf ise yüksek faizle karşı karşıya kalmaktadır. Böylece esnaf bir borcu kapatmak için başka bir borca yönelmekte, borç büyüdükçe faiz yükü artmakta ve sonunda işletme ayakta kalamaz hâle gelmektedir.”