Belediyeler tarafından Kent Bilgi Sistemi kapsamında yapılan yeni ölçümlerle birlikte emlak vergisi oranları da değişti. 1319 sayılı Emlak Vergi Kanunu’na göre arsa veya arsa payı değeri üzerinden esas alınması gereken Emlak Vergisi, 2006 yılında çıkarılan Geçici 22. Madde hükümleri kapsamında tekrar hesaplanıyor. Söz konusu geçici madde ise “Arsa ve arazilerin takdir işleminin yapıldığı tarihteki asgarî ölçüde birim değerlerinde düzeltmeye gerek görülenler yeniden takdir edilmek suretiyle karara bağlanır” hükmünü içeriyor. Bu madde kapsamında da emlak vergisi hesaplarında düzenlemeye giden belediyeler, sadece oturulan metrekare alanını değil, binanın bodrum katı ve otoparkı dahil kullanılan tüm alanları vergiye dahil etti. Emlak Vergisi Kanunu’nda yer almasına rağmen bugüne kadar belediyeler tarafından emlak vergisine dahil edilmeyen ve sadece bina sahibinin verdiği beyannameyi esas alan belediyelerin yeni düzenlemesi ise vatandaşları mağdur ediyor.
FARKLAR GERİYE DÖNÜK ALINMAMALI
2006 yılında Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulanan Kent Bilgi Sistemi ile taşınmazların gerçek beyanlarının ortaya çıkarılması ve Geçici 22. Madde hükümlerinin uygulanması ile oturma alanı dışında otoparkını, bodrum katını bina metrekare alanı içinde göstermeyen vatandaşlara geriye dönük 5-10 yıl veya binaya oturulduğu tarihten itibaren aradaki farkın teshili için tebligat gönderilmeye başlandı. Emlak vergisini almakla yükümlü olan ilçe belediyelerin geçmişte mevzuatta olup da yeni uygulamaya başladıkları bu durum ise vatandaşı çileden çıkartıyor. Özellikle bazı belediyelerin oturma ruhsatı alındığı tarihten itibaren geçmişe dönük borç tahsilatı yapması vatandaşın çilesini daha da arttırıyor. Bu durum ise vatandaşı isyan ettiriyor. “Vergiye binanın müşterek kullanım alanları da dahilde de niye zamanında uygulanmandı?” sorusunu soran vatandaşlar, söz konusu uygulamanın da eski binalarda değil yeni oturma ruhsatı almış binalarda kullanılmasını istiyor.
15 YIL SONRA GELEN YANLIŞ BEYAN!
Mağdur olan vatandaşlarından biri de Hidayet Ümit. Meram Bölgesinde 1997 yılından itibaren aynı evde oturan ve bugüne kadar aynı emlak vergisi beyannamesini veren Hidayet Ümit, 7 Mayıs 2012 tarihinde gelen 731,38 liralık tebligat nedeniyle şaşkına uğradı. Emlak vergisi beyannamesinde evine oturduğu tarihten itibaren binanın oturma alanı olan 191 metrekarelik beyanname verdiğini ifade eden Ümit, “Bugüne kadar da böyle bir durumla karşılaşmadım. Düzenli olarak her yıl beyannamemi verdim. Fakat son beyannamemde bugüne kadar eksik beyanname verdiğim öne sürülerek şu kadar borcunuz vardır diye tebligat gönderildi. Borcun 1 ay içinde ödenmesi gerektiği belirtildi. Ödenmediği takdirde de gecikme zammı uygulanacağı yazıyor. Belediyeye göre benim oturma alanım 191 metrekare değil 231 metrekare alanmış. Kanunu göre evin otoparkı, bahçesi, bodrum katı da dahilmiş. Fakat bugüne kadar bize böyle bir şey söylenmedi. Bu yanlış benden değil belediyenin bugüne kadar yanlış bilgi vermesinden kaynaklanıyor. Belediyelerin sorumsuzluğunu vatandaş çekiyor. Üstelik bodrum katında, otoparkında, bahçesinde yaşıyor değilim ki. Neden bu alanlar da dahil ediliyor? Üstelik aradaki farkı kapatmak için geriye dönük 2007 yılından itibaren benden vergi farkı talep ediliyor” dedi. Ümit, mevzuata göre değişiklik yapıldıysa her yeni kanunun hukuksal olarak eskiyi kapsamaması gerektiğine dikkat çekerek, söz konusu tebligatta belirtilen tutarı ödememekte kararlı olduğunu ve hukuksal olarak hakkını arayacağını söyledi.
TAŞINMAZLARDA GÜNCELLEMEYE GİTTİK
Meram Belediyesi yetkilileri ise mevzuatı yerine getirdiklerini söyledi. Söz konusu bina oturma alanını hesaplanmasına ilişkin hükümlerin Emlak vergisi Kanunu çıktığı 1970 yılından itibaren var olduğunu ancak bugüne kadar uygulanmamış olduğuna dikkat çeken belediye yetkilileri, şu bilgileri verdi: “2006 yılında başlayan Kent Bilgi Sistemi ile emlak datalarının otomatik düzeltilebilmesi için, mahalle, taşınmaz, numarataj, yol ve benzeri veriler alınmıştır. Bu veriler Bilgi İşlem Müdürlüğümüz tarafından geliştirilen bir program vasıtasıyla belediyemizin emlak beyan kayıtlarıyla karşılaştırılmıştır. Emlak kayıtlarındaki asansör ve kalorifer düzeltmeleri için taşınmazlara ait veriler birbirleriyle eşleştirilmiştir. Bu eşleştirme sonucunda; tüm taşınmazların hangi cadde ve sokaktan beyan vermesi gerektiği tespit edilmiştir. Emlak beyanlarında mükellefin gerçekte beyan vermesi gereken mahalle ve sokaklar, yazılan ara yüz programı ile veri tabanından düzeltilmiştir. Otomatik düzeltme ile Meram Belediyesi sınırları içerisindeki taşınmazların gerçek beyanları ortaya çıkmıştır. Gerçek beyanda bulunmayanlardan ise aradaki fark geçmişe dönük 5 yıl süreyle tahsil edilmeye başlanmıştır. Bu bizim yasal hakkımız. Birçok belediye 5 yıl değil binaya oturulduğu yıldan itibaren almaya başlamıştır. Biz vatandaş daha fazla mağdur olmasın diyerek 5 yıl geriye öndük alıyoruz. Şu ana kadar 15 mahallede emlak vergilerini yeniden düzenledik. Tarama kapsamında hiç beyan vermeyenler, asansör-kalorifer düzeltmesinden ve mahalle düzeltmelerinden yaklaşık 4 milyon TL’lik ek gelir elde edilmiştir.” Belediye yetkilileri kendilerine tebligat gönderilen vatandaşların belediyeye gelmeleri durumunda her türlü yardımı yapmaya hazır olduklarını da ifade etti.
HABER MERKEZİ