Konya'da 262 bin 310 emekli, 455 bin 335 de çalışan bulunuyor. Konya'da emeklilerin sayısı her geçen yıl artıyor. Türkiye'de erken emeklilik, göç ve bazı kamu kuruluşlarındaki küçülme gibi etkenler nedeniyle çok sayıda ilde emekli sayısı, çalışan sayısını geçti. Kayıt dışı istihdam ise yüzde 36 oranında. Her 3 işçiden biri de kayıtdışı çalışıyor. Kayıtdışılığın ekonomiye faturası ağır oluyor. Kayıtdışılık nedeniyle büyük oranda vergi ve prim kaybı ortaya çıkıyor. Kayıtdışı çalışanlar sağlık yardımından, analık ve hastalık sigortasından, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından da yararlanamıyor.
EMEKLİLERİN SAYISI HIZLA ARTIYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İl Müdürü Murat Mustafa Yavuz, çalışan ve emekli sayısı ile kayıt dışı istihdamla ilgili açıklamalarda bulundu. Yavuz, “Konya'nın nüfusu 2 milyon 79 bin 225. Konya'da işçi çalıştıran iş yeri sayısı ise 39 bin 751. Konya'da 71 bin 304 memur bulunuyor. 107 bin 886 Bağ-Kur'lu, 276 bin 145 de SSK'lı çalışan var. Toplamda aktif çalışan sayısı 455 bin 335. Konya'da 43 bin 409 memur emeklisi, 95 bin 757 Bağ-Kur emeklisi, 123 bin 144 de SSK emeklisi mevcut. Toplam emekli sayısı ise 262 bin 310. Türkiye genelinde 18 milyon 400 bin çalışan, 10 milyon 400 bin de emekli bulunuyor. Normalde 4 sigortalın, 1 de emeklin olmalı. Şu an bizim 2 çalışanımız bir emeklimiz var. 10 milyon emeklimiz varsa bizim 40 milyon da çalışanımız olmalıydı. Denge böyle sağlanır. Sosyal Güvenlik Sistemi, çalışandan aldığı ücreti emekliye veriyor. Sistem böyle işliyor. Şu an sigortalı pirimleri 340 lira. Türkiye'nin yaş ortalamas 31. Yaşlı bir nüfusa sahip değiliz. Ama 10-20 yıl sonra yaş ortalamamız 40 olacak. Çalışan sayısını artırıp, emekli sayısını da ona göre dengelemeliyiz” diye konuştu.
HER 3 İŞÇİDEN BİRİ KAYIT DIŞI
Türkiye'de kayıt dışılığın yüzde 36 oranında olduğunu söyleyen Yavuz, “Kayıt dışılığın önüne geçmek durumundayız. Türkiye'de yaklaşık 10 milyon kayıtdışı çalışan var. Avrupa'nın kayıt dışılık ortalaması yüzde 12. Bu oranı yakalarsak ciddi bir büyüme sağlarız. Türkiye genelinde SGK'nın aylık prim geliri 9 milyon 500 bin TL. Emeklilere aylık ödenen ise 10 milyon 600 bin TL. Kurumumuzun aylık 13 milyon geliri, 16 milyon da gider var” ifadelerini kullandı. Kayıt dışı olmaları sebebiyle sağlık yardımından, analık ve hastalık sigortasından, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yararlanamayan çalışanlar, yine yaşlılık, malullük ve ölüm sigortalarından da faydalanamıyor. İşverenler ise yeterli ölçek büyüklüğüne ulaşamamakta. Ayrıca kendini güvende hissetmeyen işçilerin verimi düşük olur. Devlet açısından ise büyük oranda vergi ve prim kaybı ortaya çıkmakta, bu da sosyal güvelik ve bütçe açığına, sosyal güvenlik sisteminde aktif/pasif dengesinin bozulmasına ve sistemin finansal açıdan tıkanmasına yol açmakta” dedi.
SOSYAL DİYALOGA ÖNEM VERİLMELİ
“Kayıt dışı istihdam, ülkelerin mevcut sosyo-ekonomik yapılarıyla ilgilidir” diyen Yavuz, “Kayıt dışı istihdamın bir anda önlenmesi ve azaltılması mümkün değildir. Kayıt dışı istihdam ancak bir plan ve program çerçevesinde kontrol altına alınabilir. Denetimin etkinleştirilmesi, kamu kurum ve kuruluşları arasında koordinasyonun artırılması, cezaların caydırıcı olmaları sağlanmalıdır. Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında bir diğer önemli strateji sosyal diyalogdur. Bu konuda kamu yetkilileri, işçiler ve işverenler arasında ekonomik ve sosyal politikaya ilişkin tarafların ortak ilgi alanına giren konular üzerinde her türlü müzakere ve görüş alışverişi yapılmalıdır. Ayrıca, İş gücünün mesleki eğitimi, beceri kazandırma, mesleki rehberlik, kariyer danışmanlığı, iş kurmaya destek sağlama ve mesleki rehabilitasyon tedbirlerini içermektedir. Burada temel hedefi; istihdam edilebilirliği artırmak için işsizlere iş arama konusunda yardım ve mesleki eğitim sağlamaktır. Yine, kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve azaltılabilmesi için sigortasız çalışmanın olumsuzlukları konusunda halkın ve kayıt dışı çalışanların bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekmektedir. İşsizlik, enflasyon ve yoksulluk, kayıt dışı istihdama neden olan en temel sorunlardan bir kaçıdır. İşsizlik ve enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde, kayıt dışı istihdam da yüksektir” şeklinde konuştu.
KERİM ATICI merhabahaber.com