“Derbent”; adını 623 yıl dünyaya hüküm sürmüş, üç kıtada at koşturmuş, Cihan Devleti Osmanlı’nın kurduğu “Derbent Teşkilatları”ndan alır. Osmanlı İmparatorluğu’nun kurduğu “Derbent Teşkilatları”; “ipek yolu” güzergâhından geçen kervanların asayişini korumak için, yol güzergâh üzerinde bulunan bazı köylere, “derbentçilik” görevi verilerek örgütlenmiş teşkilatlardır.
Derbent; Antalya-Burdur-Isparta-Eğirdir-Gelendost-Şarkikaraağaç-Kıreli-Derbent-Altınapa-Hocacihan-Konya güzergahındaki ipek yolunun üzerinde yer alır. Bu yol üçüncü yoldur ve Derbent’e “derbentçilik” görevi bu yol için verilmiştir.
Derbent aynı zamanda; Antalya-Burdur-Isparta-Eğirdir-Gelendost-Şarkikaraağaç-Kıreli-Beyşehir-Yunuslar-Kızılören-Altunapa-Hocacihan-Konya güzergahındaki ipek yolunun kuzeyinde yer alır. Bu yol birinci yoldur ve Derbent bu yol için de, kuzeyde bir güvence olarak, derbentçilik görevini layıkıyla yerine getirmiştir.
Derbent’e “derbentçilik” görevi 1722 tarihinde verilmiş, 22 Eylül 1753 tarihinde, derbentçilik görevinden dolayı muafname (vergi muafiyeti) verilmiştir.
Derbent’te bulunan oymak-cemaat ve aşiretler; 1075 tarihinde buralara yerleşmiştir. Derbent’te yerleşik bulunan oymak-cemaat ve aşiretlerin ekseriyeti; Oğuz Boyları’na mensup Avşar, Eymür, Kınık, Beğdili ve Bozulus Türkmenleridir.
Derbent halkının kullandığı çoğu kelimeler; 1073’de Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılan Divanü Lügat-it Türk’te geçmektedir. Örneğin; aba, ağız, agtarmak, anız, aş, ata, azık, bekitmek, benek, çebiç, enik, erkeç, kakı, katık, sına, siğil, davar, yumuş gibi.
“Derbent Merkez Büyük Camii”nin orijinal hali; ağaç direkler, ahşap tavan, ahşap süslemeli kapı ve pencereler ile eşi benzeri görülmemiş sanat eserlerinin örneklerini barındırır iken, bu sanat eserleri tadilat nedeniyle sökülmüş, cami adeta bir betonarme haline getirilmiştir. Camiden sökülen bu sanat eserlerinin bir kısmı halen Esentepe (Kumarcılar Yaylası) ve Mülayim Köyü Camilerindedir.
Camiden sökülen bu eserler, Orta Asya’daki ağaç işlemeciliği ile Selçuklu’nun ahşap ustalıklarının devamıdır. Bu eserler muhafaza edilmeli idi. Derbent’in sınır komşusu Belekler’deki halen kapalı tutulan eski cami, Aşağı Çiğil’deki tahtalı cami, Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camii bu özellikteki camilerdir.
Derbent dokumaları, Türkiye’de kendine has dokuma özellikleri bulunan ender dokuma türündendir. Selçuklu Halılarında bulunan motiflerden izler taşır. Derbent halılarında bulunan motifleri şöyle sıralayabiliriz: Elibelindekız, çengelli baklavalar, deveboynu, çakmak, kertik, akıtma, gaymalı direk, yaba, ok-yay, okbaşı, kazayağı, koçboynuzu, karıboşatan, gelinağlatan, gelinçatlatan.
Derbent dokumalarından en belirgin bitki motifleri; haşhas, lale, zambak, çiçektir. En fazla kullanılan renkler; al (kırmızı), siyah, beyaz ve yeşildir.
Derbent gelişmişlik sıralamasında; Türkiye’nin 858 ilçesi içerisinde, 692. sırada yer alır. Yine gelişmişlik sıralaması itibariyle Konya’nın 28. sıradadır.
Derbent’te kişi başına düşen gelir 510 dolardır. Kişi başına geliş açısından Konya’nın 28. ilçesidir.
Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre; Konya’nın 17 ilçesi, kişi başına gelirde 1.500 doların altında yer alır. Bu ilçeler şöyledir:
Cihanbeyli 949 dolar,
Karapınar 1.067 dolar,
Hüyük 865 dolar,
Taşkent 599 dolar,
Kadınhanı 823 dolar,
Yunak 1.404 dolar,
Sarayönü 1.121 dolar,
Doğanhisar 955 dolar,
Güneysınır 892 dolar,
Derebucak 714 dolar,
Akören 864 dolar,
Emirgazi 1.306 dolar,
Derbent 510 dolar,
Çeltik 599 dolar,
Ahırlı 870 dolar,
Tuzlukçu 885 dolar,
Yalıhüyük 890 dolar,
Adını Derbent Teşkilatlarından alan, tarihi ve kültürü ile büyük olan Derbent; ne yazık ki ekonomik olarak oldukça küçüktür. Ekonomik sıkıntılarından dolayı, Derbent sürekli dışarıya göç vermekte, her yıl nüfusu düşmektedir.
Bu göçün önlenmesi ile ilgili önerilerimi, önümüzdeki hafta sizlerle paylaşmak istiyorum.
Derbent; Antalya-Burdur-Isparta-Eğirdir-Gelendost-Şarkikaraağaç-Kıreli-Derbent-Altınapa-Hocacihan-Konya güzergahındaki ipek yolunun üzerinde yer alır. Bu yol üçüncü yoldur ve Derbent’e “derbentçilik” görevi bu yol için verilmiştir.
Derbent aynı zamanda; Antalya-Burdur-Isparta-Eğirdir-Gelendost-Şarkikaraağaç-Kıreli-Beyşehir-Yunuslar-Kızılören-Altunapa-Hocacihan-Konya güzergahındaki ipek yolunun kuzeyinde yer alır. Bu yol birinci yoldur ve Derbent bu yol için de, kuzeyde bir güvence olarak, derbentçilik görevini layıkıyla yerine getirmiştir.
Derbent’e “derbentçilik” görevi 1722 tarihinde verilmiş, 22 Eylül 1753 tarihinde, derbentçilik görevinden dolayı muafname (vergi muafiyeti) verilmiştir.
Derbent’te bulunan oymak-cemaat ve aşiretler; 1075 tarihinde buralara yerleşmiştir. Derbent’te yerleşik bulunan oymak-cemaat ve aşiretlerin ekseriyeti; Oğuz Boyları’na mensup Avşar, Eymür, Kınık, Beğdili ve Bozulus Türkmenleridir.
Derbent halkının kullandığı çoğu kelimeler; 1073’de Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılan Divanü Lügat-it Türk’te geçmektedir. Örneğin; aba, ağız, agtarmak, anız, aş, ata, azık, bekitmek, benek, çebiç, enik, erkeç, kakı, katık, sına, siğil, davar, yumuş gibi.
“Derbent Merkez Büyük Camii”nin orijinal hali; ağaç direkler, ahşap tavan, ahşap süslemeli kapı ve pencereler ile eşi benzeri görülmemiş sanat eserlerinin örneklerini barındırır iken, bu sanat eserleri tadilat nedeniyle sökülmüş, cami adeta bir betonarme haline getirilmiştir. Camiden sökülen bu sanat eserlerinin bir kısmı halen Esentepe (Kumarcılar Yaylası) ve Mülayim Köyü Camilerindedir.
Camiden sökülen bu eserler, Orta Asya’daki ağaç işlemeciliği ile Selçuklu’nun ahşap ustalıklarının devamıdır. Bu eserler muhafaza edilmeli idi. Derbent’in sınır komşusu Belekler’deki halen kapalı tutulan eski cami, Aşağı Çiğil’deki tahtalı cami, Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camii bu özellikteki camilerdir.
Derbent dokumaları, Türkiye’de kendine has dokuma özellikleri bulunan ender dokuma türündendir. Selçuklu Halılarında bulunan motiflerden izler taşır. Derbent halılarında bulunan motifleri şöyle sıralayabiliriz: Elibelindekız, çengelli baklavalar, deveboynu, çakmak, kertik, akıtma, gaymalı direk, yaba, ok-yay, okbaşı, kazayağı, koçboynuzu, karıboşatan, gelinağlatan, gelinçatlatan.
Derbent dokumalarından en belirgin bitki motifleri; haşhas, lale, zambak, çiçektir. En fazla kullanılan renkler; al (kırmızı), siyah, beyaz ve yeşildir.
Derbent gelişmişlik sıralamasında; Türkiye’nin 858 ilçesi içerisinde, 692. sırada yer alır. Yine gelişmişlik sıralaması itibariyle Konya’nın 28. sıradadır.
Derbent’te kişi başına düşen gelir 510 dolardır. Kişi başına geliş açısından Konya’nın 28. ilçesidir.
Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre; Konya’nın 17 ilçesi, kişi başına gelirde 1.500 doların altında yer alır. Bu ilçeler şöyledir:
Cihanbeyli 949 dolar,
Karapınar 1.067 dolar,
Hüyük 865 dolar,
Taşkent 599 dolar,
Kadınhanı 823 dolar,
Yunak 1.404 dolar,
Sarayönü 1.121 dolar,
Doğanhisar 955 dolar,
Güneysınır 892 dolar,
Derebucak 714 dolar,
Akören 864 dolar,
Emirgazi 1.306 dolar,
Derbent 510 dolar,
Çeltik 599 dolar,
Ahırlı 870 dolar,
Tuzlukçu 885 dolar,
Yalıhüyük 890 dolar,
Adını Derbent Teşkilatlarından alan, tarihi ve kültürü ile büyük olan Derbent; ne yazık ki ekonomik olarak oldukça küçüktür. Ekonomik sıkıntılarından dolayı, Derbent sürekli dışarıya göç vermekte, her yıl nüfusu düşmektedir.
Bu göçün önlenmesi ile ilgili önerilerimi, önümüzdeki hafta sizlerle paylaşmak istiyorum.