Toplum olarak çocuk yetiştirme konusunda çoğu zaman disiplin, başarı ve kurallar üzerine yoğunlaşıyoruz. Ancak gözden kaçırdığımız hayati bir nokta var: Çocuğun değer görme ihtiyacı.
“Siz çocuğunuzu övmezseniz kimse övmez; ailesinden değer görmeyen çocuk, başkalarından değer görmek için çırpınıp durur” sözü, bu gerçeği çarpıcı bir şekilde özetliyor.
Bir çocuğun ilk aynası ailesidir. Kendine dair algısı, özgüveni ve değer duygusu büyük ölçüde anne-babasının yaklaşımıyla şekillenir. Eğer çocuk evde yaptığı küçük bir başarıda bile takdir edilmez, çabası görülmezse zamanla “yetersizim” düşüncesini içselleştirir. Bu durum yalnızca çocukluk dönemini değil, yetişkinlikteki ilişkilerini, kariyerini ve ruh sağlığını da derinden etkiler.
Bu konuda övmenin yanlış anlaşılmaması gerekir. Burada söz konusu olan abartılı, gerçek dışı ya da her davranışı alkışlayan bir yaklaşım değildir. Aksine, çocuğun çabasını fark etmek, emeğini görmek ve bunu samimi bir şekilde ifade etmektir. “Aferin, çok zekisin” yerine “Bu problemi çözmek için gerçekten çok uğraştın, emeğini görüyorum” demek, çocuğun gelişimi açısından çok daha sağlıklıdır. Çünkü bu tür geri bildirimler, çocuğu sonuca değil sürece odaklanmaya teşvik eder.
Ailesinden yeterli ilgiyi ve takdiri göremeyen çocuk ise bu boşluğu dış dünyada doldurmaya çalışır. Arkadaş çevresinde kabul görmek için riskli davranışlara yönelebilir, sosyal medya bağımlılığı geliştirebilir ya da yanlış kişilerden onay arayabilir. Bu durum, çocuğun kimlik gelişiminde ciddi sapmalara yol açabilir.
Bugün birçok ebeveyn, çocuklarının akademik başarısı için büyük çaba harcıyor. Ancak unutulmamalıdır ki duygusal gelişim, en az akademik başarı kadar önemlidir. Özgüvenli, kendini değerli hisseden bir çocuk, hayatta karşılaştığı zorluklarla çok daha sağlıklı baş edebilir.
Unutulmamalıdır ki, çocukları övmek bir şımartma aracı değil; onların sağlıklı bireyler olarak yetişmesi için gerekli bir yatırımdır.
Her çocuk, önce ailesinin gözünde değerli olduğunu hissetmelidir.
Çünkü bir çocuk evde yeterince görülürse, dışarıda kendini ispat etmek için çırpınmak zorunda kalmayacaktır.