Bir zamanlar tarımda dünyanın kendi kendine yetebilen 7 ülkesinden birisi olan Türkiye, kaliteli buğday sıkıntısı yaşıyor. Yıllık 22 milyon ton hububat rekoltesine sahip olan Türkiye, buğdayda kalite sorunu yaşadığı için Rusya’dan ve Ukrayna’dan buğday ithalatına hazırlanıyor. Rusya’nın ardından Ukrayna’nın da buğday ihracatını kısıtlama hamlesi fiyatları tekrar yukarı çekti. Bu krizden en kârlı çıkacak isimlerin ise ABD’li Aceher Daniels Midland (ADM),Bunge, Cagill ve Fransız Louis Dreyfus isimli dört büyük buğday tüccarı şirket olduğu belirtiliyor. Kuraklığın vurduğu Rusya, Ukrayna ve Kazakistan gibi büyük buğday üreticisi ülkelerde üretimin düşmesiyle ABD’li üreticilere ve küresel tarımsal ticaretinin büyük oyuncularına gün doğdu.
BUĞDAY ‘SARI ELMAS’ HALİNE GELDİ
Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya eski Şube Başkanı Hasan Hüseyin Motuk, buğdayın stratejik bir tarım ürünü olduğunu belirterek, buğdayın ‘sarı elmas’ haline geldiğini söyledi. Türkiye'nin buğday rekoltesinde herhangi bir sıkıntı yaşamayacağını, kalitedeki mevcut sıkıntının da TMO'nun izni durumunda ithal edilecek buğdayla aşılabileceğini söyledi. Kuraklık, yağışların dengesiz düşmesi ve dolu yağışları nedeniyle rekolte beklentisinin revize edildiğini dile getiren Motuk, “Mevcut stoklarla 20 milyonu aşıyoruz. Yıllık tüketimimiz ise 18 milyon ton civarında. Bu nedenle buğday rekoltesinde herhangi bir sıkıntı yok. Buğdaydaki tek sıkıntı kalitede” dedi.
Buğdayda yaşanan sıkıntının rekolte değil kalite olduğunun altını çizen Motuk, “Amerika buğdayı kalite yönünden çok iyi durumda. KTB’den aldığımız verilere göre borsaya gelen buğdayların yüzde 60-70’i yemlik buğday, yüzde 10’luk buğdayın da kaliteli buğday olduğu ortaya çıktı. Bundan dolayı yurtdışından kaliteli buğday alınması gerekiyor. 2 milyon ton kaliteli buğday alınacağı söyleniyor. Böyle bir sıkıntımız olduğuna göre şimdiden tedbirimiz almak zorundayız. İleride ciddi bir sıkıntı yaşamamak için en güvenli yol budur” diye konuştu.
ERKEN YETİŞEN BUĞDAY EKİLMELİ
Tarım Bakanlığı ve sektör temsilcilerinin buğday ithalatı konusunda farklı açıklamalar yaptığına dikkat çeken Motuk, yaşanan bu sıkıntının arkasında ABD’nin tarım devlerinin bulunduğunu belirtti. Erken yetişen buğdaylarda kalite sıkıntısının olmadığının altını çizen Motuk, şunları söyledi: “KTB’den aldığımız verilere göre 15-31 Haziran tarihleri arasında gelen buğdayların dünya kalitesi üzerinde olduğu ortaya çıktı. Önümüzdeki yıllarda erken yetişen buğdayın ekilmesi gerekiyor. Haziran ayında olacak buğdayın kalitesi ortaya çıktı. Bu yüzden erken yetişen buğday ekilmelidir. Konya’da ekilen buğdaylar çok geç oluyor. Bu da buğdayda kaliteyi düşürmektedir. Toros çeşidi yüksek verim vermektedir fakat kalitesi düşüktür. Çiftçilerde birkaç çeşit buğday dışında buğday ekmiyor. Çiftçiyi bilgilendirecek bilim adamı yok. Çiftçiye yol gösterilmesi gerekiyor. Ziraat Odalarına büyük görev düşüyor.”
Buğdayın kritik ve stratejik bir ürün haline geldiğini kaydeden Motuk, “Buğday artık ‘sarı elmas’olarak nitelendiriliyor. Buğday artık önemli bir zenginlik haline gelmiştir. Arap şeyhleri bile buğday ekmek istiyor. Buğday gelecekte çok kritik bir bitki haline gelecek. Elimizdeki kozu iyi kullanırsak, kriz teğet bile geçmez” ifadelerini kullandı.
BUĞDAY ‘SARI ELMAS’ HALİNE GELDİ
Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya eski Şube Başkanı Hasan Hüseyin Motuk, buğdayın stratejik bir tarım ürünü olduğunu belirterek, buğdayın ‘sarı elmas’ haline geldiğini söyledi. Türkiye'nin buğday rekoltesinde herhangi bir sıkıntı yaşamayacağını, kalitedeki mevcut sıkıntının da TMO'nun izni durumunda ithal edilecek buğdayla aşılabileceğini söyledi. Kuraklık, yağışların dengesiz düşmesi ve dolu yağışları nedeniyle rekolte beklentisinin revize edildiğini dile getiren Motuk, “Mevcut stoklarla 20 milyonu aşıyoruz. Yıllık tüketimimiz ise 18 milyon ton civarında. Bu nedenle buğday rekoltesinde herhangi bir sıkıntı yok. Buğdaydaki tek sıkıntı kalitede” dedi.
Buğdayda yaşanan sıkıntının rekolte değil kalite olduğunun altını çizen Motuk, “Amerika buğdayı kalite yönünden çok iyi durumda. KTB’den aldığımız verilere göre borsaya gelen buğdayların yüzde 60-70’i yemlik buğday, yüzde 10’luk buğdayın da kaliteli buğday olduğu ortaya çıktı. Bundan dolayı yurtdışından kaliteli buğday alınması gerekiyor. 2 milyon ton kaliteli buğday alınacağı söyleniyor. Böyle bir sıkıntımız olduğuna göre şimdiden tedbirimiz almak zorundayız. İleride ciddi bir sıkıntı yaşamamak için en güvenli yol budur” diye konuştu.
ERKEN YETİŞEN BUĞDAY EKİLMELİ
Tarım Bakanlığı ve sektör temsilcilerinin buğday ithalatı konusunda farklı açıklamalar yaptığına dikkat çeken Motuk, yaşanan bu sıkıntının arkasında ABD’nin tarım devlerinin bulunduğunu belirtti. Erken yetişen buğdaylarda kalite sıkıntısının olmadığının altını çizen Motuk, şunları söyledi: “KTB’den aldığımız verilere göre 15-31 Haziran tarihleri arasında gelen buğdayların dünya kalitesi üzerinde olduğu ortaya çıktı. Önümüzdeki yıllarda erken yetişen buğdayın ekilmesi gerekiyor. Haziran ayında olacak buğdayın kalitesi ortaya çıktı. Bu yüzden erken yetişen buğday ekilmelidir. Konya’da ekilen buğdaylar çok geç oluyor. Bu da buğdayda kaliteyi düşürmektedir. Toros çeşidi yüksek verim vermektedir fakat kalitesi düşüktür. Çiftçilerde birkaç çeşit buğday dışında buğday ekmiyor. Çiftçiyi bilgilendirecek bilim adamı yok. Çiftçiye yol gösterilmesi gerekiyor. Ziraat Odalarına büyük görev düşüyor.”
Buğdayın kritik ve stratejik bir ürün haline geldiğini kaydeden Motuk, “Buğday artık ‘sarı elmas’olarak nitelendiriliyor. Buğday artık önemli bir zenginlik haline gelmiştir. Arap şeyhleri bile buğday ekmek istiyor. Buğday gelecekte çok kritik bir bitki haline gelecek. Elimizdeki kozu iyi kullanırsak, kriz teğet bile geçmez” ifadelerini kullandı.