Birçoğumuz ya bir edebiyat metninin dokunaklı satırlarında rastlamışızdır buna ya da sosyal medyanın akıp giden ekranında bir anlığına göz göze gelmişizdir o yorgun bakışlarla. Kimi zaman da bizzat sokağın ortasında, yanı başımızda şahit olmuşuzdur.
Neye mi?
Henüz gün ağarmadan, şehrin ayazı insanın yüzünü keserken yollara düşen; akşamın zifiri karanlığında ceplerinde yorgunluk, ellerinde nasırla kapıyı çalan bir babanın o sessiz mücadelesine… Evine, çocuklarının kursağına tek bir lokma helal rızık götürebilmek uğruna kendi sağlığını, gençliğini, hatta hayallerini unutan bir insanın adanmışlığına.
Bir babanın tek derdi ailesinin onurlu, başı dik yaşamasıdır. Ancak ne acıdır ki bu memlekette emeğin, alın terinin ve helal lokma kaygısının karşılığı her zaman hak ettiği değeri bulamıyor. Elbette işçisinin sırtındaki teri kendi teri bilen, alın teri kurumadan hakkını teslim eden, vicdanını kasanın anahtarına teslim etmemiş dürüst işverenleri tenzih ediyorum; onlar bu toplumun omurgasıdır. Fakat diğer yanda, kasalarını şişirirken işçisinin sofrasındaki bir somun ekmeğin hesabını yapan, enflasyon karşısında ezilen emeğe yapılacak üç kuruşluk zammı şirketin bekasına tehdit sayan çarpık bir zihniyet hüküm sürüyor.
Daha da vahimi, bu sömürünün sadece cüzdanlara değil, doğrudan cana kastetmesidir. İş sağlığı ve güvenliğini “gereksiz bir maliyet kalemi”, yasal standartları ise yalnızca kâğıt üzerinde geçiştirilmesi gereken bir formalite olarak gören sorumsuzluk, ocaklara ateş düşürmeye devam ediyor.
Zonguldak’ın yerin yüzlerce metre altındaki karanlık dehlizlerinden yükselen o acı feryatları unuttuk mu? Ya da İzmir’deki o patlamanın ardından havaya savrulan sadece demir parçaları mıydı, yoksa bir ailenin bütün geleceği mi? Onlarca baba, onlarca evlat sırf evine sıcak bir çorba götürebilmek için ömrünü tüketirken, ihmaller zincirinin ve kâr hırsının kurbanı olup bir çırpıda hayattan koparılıyor.
İzmir’de o hastane önünde feryat eden adamı dinlediniz mi hiç? O ses; çaresizliğin değil, adaletsizliğe ve vicdansızlığa karşı yükselen en haklı, en yalın isyandır. O feryat, denetimsizliğe, ihmallere ve insan hayatını hiçe sayan kâr odaklı düzene kesilmiş ağır bir faturadır. O haykırış, vicdanı olan herkesin uykusunu kaçırmalıdır.
Peki, soruyorum: Bu son olacak mı?
Mevcut düzen, göstermelik cezalar ve vurdumduymaz denetim mekanizmaları böyle devam ettikçe, maalesef cevabımız hepimizin bildiği o kahredici gerçek olacak: Hayır, son olmayacak. İhmale “kader”, tedbirsizliğe “fıtrat” demeyi sürdürdükçe aynı matem havasını başka bir şehirde, başka bir ocağın başında solumaya devam edeceğiz.
İnsan hayatı, hiçbir bilançonun kâr-zarar tablosuna sığdırılamaz. Bir babanın eve götürdüğü ekmeğin bedeli, tabutunun üzerine örtülen bir bayrak ya da hastane koridorlarında atılan çığlıklar olmamalıdır. Emeğin değere bindiği, insanın kârdan önce geldiği ve hiçbir babanın çocuklarına doyamadan toprağa verilmediği bir düzeni inşa etmek, bu topluma borcumuzdur. Aksi halde geride kalan yalnızca yetim çocukların gözyaşları ve vebalini asla ödeyemeyeceğimiz bir vicdan azabı olacaktır.