Bir Evlilik Hikâyesi

Bir Evlilik Hikâyesi

Ünlü romancımız Emine Işınsu’nun annesi Şair Halide Nusret Zorlutuna, aynı zamanda eğitimci bir yazarımızdır. Onun hatıralarından bahsettiği eseri “Bir Devrin Romanı’na” tekrar göz atarken, ilginç bir bölüme de rastladım.

Ayrıca, toplumdaki değişmeler, aile kadın ve erkeğe bakış, savaş sonrası gelişmeler gibi muhtelif konular kitapta, hüzünlü bir özlem tadıyla izlenebilir.

Biz şimdi onun evlilik hikâyesine değinelim. Yazarı dinleyelim:

İsmi Salih olan “pek genç yaşlarında kaybettiği iki ablasının sevgisini bende bulmuş gibi, bana candan, gönülden ‘Abla’ diyen bir delikanlı” var.(…) Meğer o, bu abla kardeşliği sıkıca perçinlemeyi –o sıralarda Kırklareli’nde süvari alayında binbaşı olan- biricik ağabeyi ile beni evlendirmeyi düşünürmüş.” (s. 257)

Okulda tertiplenen bir müsamere sırasında, müstakbel gelin adayını göstermek için Kırklareli’nden getirilen bu ağabey de bulunmaktadır. Müsamere gecesinden sonra Salih ısrarla Halide Hanım’ı Kırklareli’ne, evlerine davet etmeye başlar. Neticede kız kardeşi İsmet’le(Yazar Pınar Kür’ün annesi) Kırklareli’ne gelirler. Bir vesileyle Süvari binbaşısı Aziz Bey gelir, beraberce akşam yemeği yenir, sohbet edilir. Ertesi gün Halide ve İsmet Hanım ev sahiplerine teşekkür ederek, Edirne’ye dönerler.

“ On-on beş yaşlar arasında ‘Gelinlik’ hülyaları kurduğum zamanlar, uzun boylu, esmer yakışıklı bir süvari zabiti ile evlenmeyi çok isterdim.

Sonraları bunu tamamen unutmuştum, gariptir ki, Aziz Bey’le tanıştığım gün de bu eski ‘Hülya’yı hatırlamamıştım. Oysa bu süvari subayı, uzun boylu değildi ama esmerin yakışıklısı idi. Ve şakakları tamamen ağarmıştı. Bu da benim onu beğenmem için başlı başına bir sebep olabilirdi. Ama nedense onunla evleneceğimi de zaten hiç ihtimal vermemiştim. Bilmem neden, sanki ayrı dünyaların insanları imişiz gibi gelmişti bana. Sebepsiz yere duyguya kapılmıştım. Zira aslında; temel duygularda, temel düşüncelerde onunla birleşiyorduk. İki günlük konuşmalarımızdan bunu anlamıştım. En başta inancımız vardı: Allah’a inanıyorduk. Vatana, millete, namusa, fazilete gönül vermiş, can adamış insanlardık. Geriye ne kalıyordu? Onu askerliği, benim şairliğim!

Ben, ömrümün hiçbir anında hayatımı, bir şairle birleştirmeyi düşünmemiştim. Neden mi? Bilmiyorum.

Anamın ailesi asker oluyordu, miralaylar, paşalar, hatta müşirler.. Ve en önemlisi şehitler.. Annemin babası gencecik bir yüzbaşı iken (93)’de, bir Moskof kurşunu ile şehit düşmüştü. Zavallı anacığım, kundakta yetim kalmıştı. Subayla evlenmeyi kurduğum çocuk yaşlarımda; parıl parıl apolet, şakır şakır kılıç kadar, şehit dedemin intikamını Moskof’tan alacak bir Türk zabitine eş olmak hevesi de yer alırdı.”

Ağabeysinin evlenme teklifini, heyecan içindeki Salih iletir. Bir müddet sustuktan sonra, Halide Nusret kafasından geçenleri anlatır:

“Ağabeyin ilk görüşte, üzerimde müspet bir tesir bıraktı. Bu ilk intiba bence pek mühimdir. Konuştukça da sağlam karakterli, ciddi dürüst bir Türk zabiti karşısında olduğumu anladım. Ben fazla düşünmeye lüzum görmüyorum. Siz, müracaatınızı anneme yapınız. Onun cevabı müspet olursa, benim ki de müspettir kardeşim. O, benim hem anam, hem babamdır. Ömrüm boyu da kendisinden ayrılmak istemem.”

Aziz Bey hakkında gerekli tahkikat yapılır ve olumlu cevaplar alınır.

“Ve işte böylece bizim, Edirne Kız Muallim Mektebi Edebiyat Muallimi Halide Nusret ile Dördüncü Süvari Alayı Binbaşısı Aziz Vecihi’nin ‘nikâhları’ 1926 yılı Eylül ayının 9. Perşembe günü Kıyık Caddesi’ndeki evimizde icra edildi.(…) Eskiden evlenecek kızla oğlan, ayrı ayrı odalarda bulunurlardı, bazen de damat nikâh sırasında eve uğramaz, nikâhta kızın olduğu gibi, damadın da ‘vekil’i hazır bulunurdu. Kızın vekiline düşen vazife epey güçtü. Çünkü âdetlere göre hanım kız epey nazlanırdı.”

Ancak Halide Hanım garip bir ruh hâleti içindedir, kafasında burgu gibi dönen bir düşünce mevcuttur:

“Biraz sonra ‘Evet’ diyecektim ve yüzünü iki defa gördüğüm bir erkek birden bire benim ‘En yakınım’ oluverecekti? Bu, olur şey miydi? Nasıl olurdu? Bir tek ‘Evet’ beni bir ömür boyu bir yabacıya bağlayacaktı.” (s. 263)

Neticede nikâh kıyılır, davetliler dağıldıktan sonra misafir odasında, biraz konuşmaları için yalnız bırakılırlar. Birbirlerini tebrik ederler. Aziz Bey şöyle konuşur:

“-Sizin takdir ettiğim meziyetlerinizden biri de boyanmamanızdır. Yüzünü gözünü, dudaklarını boyayan kadınlardan nefret ediyorum. Hele dudaklar. Adam yemiş yamyamlar gibi görünüyor bana” (Bugünkü bir tornadan çıkma, arı sokmuş gibi şiş dudaklı hanımları görse beyefendi ne derdi acaba)

“Nikâhlımın hararetle söylemekte olduğu bu sözler, içime ığıl ığıl bir şeyler akıtıyordu. Çünkü ben, aslında, dudak boyasına çok özenirdim, kızken, ‘Oyalanıp boyalanıp koca arıyor!’ derler belki diye kullanmamıştım ama, eğer evlenirsem, ilk işim dudaklarımı boyamak olacaktı.’ Kesin kararlıydım. Evliliğimin ilk saati içinde bu kesin karar suya düşüyordu işte. O anda, kim bilir nerde, ne zaman okumuş olduğum bir cümle geldi: ‘Evlilikte karşılıklı fedakârlık olmadıkça saadet olamaz!.’

Evet.. İlk saatin bana düşen ilk fedakârlığı, ömrüm boyunca bir kere bile dudağımı boyamamak kararını kabullenmek oldu.

Bundan sonra nikâhlım, gözlerini ellerime dikti. Güzeldi ellerim o zaman. Tırnaklarımı da hafifçe uzatmış, arkadaşım Miss Çembers’in Amerika’dan hediye getirdiği manikür takımının içinde bulunan pembemsi özel bir sabunla da parlatmıştım. Nikâhlım, şimdi ellerimin güzelliğinden tutturup bana iltifat edecek, diye umutlandım doğrusu. Ama bu umudum da suya düştü. Binbaşım büyük bir nezaketle:

-Bir ricam daha var sizden, diye söze başladı, tırnaklarınız… Huzursuz olmamı istemezseniz, lütfen tırnak uzatmayınız!..

Eskiden Dimyat’a pirince giderken, evdeki bulgurdan olduk, dedikleri tıpatıp benim o günkü halime uyuyordu. Belki yüzümden de bir hoşnutsuzluk ifadesi geçti. Binbaşım yumuşak, hafif bir sesle ilave etti:

-Benim hatırım için!.

Hemen silkindim:

-Peki, dedim., hay hay!..

İçimden kendi kendimi hem suçluyor, hem yüreklendiriyordum.

-Dudak boyası, tırnak cilası. Bunla şekil, bumlar madde. Ha olmuş, ha olmamış. Fark etmez! Sen böyle şeyler üzerinde duracak kız mısın? Ayıp Ayıp! Bu yaşta, bu başla?

Gerçekten de pek gencecik değildim; 25 yaşındaydım; o da 35 yaşındaydı. Âdeta çocuk denecek yaşta ‘Sınıf’ı müsta’cele’ olarak Harbiye Mektebi’ni bitirdiği günden bu yana, cepheden cepheye koşmuş, yaralar almış, karlarda yatmış, peksimet ve meşe ağacının ‘Pelit’ini yemekten ağzında bir tane diş kalmamıştı. Ben onun farkına, nikâhtan birkaç hafta sonra varmıştım.

Bu çetin yıllar yüzünden saçları da bembeyaz olmuştu. Ve ben, bu kahraman asker karşısında, dudak boyamı, tırnak cilamı düşünüyordum: Olur şey değil!”

Fakat karşılarında daha büyük bir mesele vardır. Onun zevcesidir, lakin ‘Bir çatı altında nasıl yaşayacaklardır:

“Ne Kırklareli’nde bana bir okul, ne Edirne’de ona ‘Bir Süvari alayı’ vardır.”

“Düşündük taşındık; ikimiz de İstanbul’a nakil için Ankara’ya başvurmaya karar verdik. Sonra da iki faytona binip fotoğrafçıya gittik ve ‘Mesut gün hatırası’ bir ‘Aile fotoğrafı’ çektirdik; annem ve kardeşlerimizle birlikte.” ( Halide Nusret Zorlutuna, Bir Devrin Romanı, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1978, s. 268)

Allah rahmet eylesin. Ruhları şad olsun.

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

Yazarlar Haberleri