Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi İslâm Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saffet Köse, Konya Aydınlar Ocağı’nın Salı Sohbetleri’nde “Modernizmin İslâm Aile Yapısına Tesirleri”ni ele aldı.  Sille Kültür Evi’nde gerçekleştirilen sohbette Prof. Dr. Saffet Köse, modern kültürün kendini din karşıtlığı üzerine oturttuğunu ve aydınlanma düşüncesiyle birlikte batı düşüncesiyle yetişen insanların kiliseyi devre dışı bıraktıklarını vurguladı.  Köse, modernizmi “İnsanlar vahyin karanlığında aklın aydınlığına çıktıklarını düşündüler. Yani vahiy karanlığı, akıl da aydınlığı temsil ediyor. Kiliseden kendilerini kurtardılar ve aydınlığa çıktılar. Türkiye’deki “aydın” kelimesi, bu açıdan bence çok sakat bir kelime. Bu tam anlamıyla ideolojik bir konumlandırma. İnsanı temsil eden bir şey bu. Ortaçağda kilise dediğimiz şey Tanrının yerine, insanı merkez aldılar. Yani tanrıyı devre dışı bırakarak insanı merkeze oturttular.  Vahyi merkezden çıkarttılar, aklı oraya yerleştirdiler. Mabedi merkezden çıkarttılar mektebi oraya koydular. Dini merkezden çıkarttılar ilmi oraya koydular. Hümanizmanın esprisi de budur zaten. Yani tanrılaşmış bir insan tipi. Yakasını tanrıdan kurtarmış ve bir müddet sonra da bir uca savrularak nefsinin kölesi haline gelmiş bir insan tipi oluştu” şeklinde özetledi.   Modern kültürün ürettiği eşyaya bakış, hak, sorumluluk ve özgürlük gibi kavramların Müslüman kültüründe de olduğuna dikkati çeken Köse, modern kültürün bunların içini boşaltarak seküleştirdiğini, Tanrıyı dışarıya atarak onun yerine insanı merkeze aldığını kaydetti. Müslüman kesimin de, modern kültürün ürettiği bu kavramlar ile kendi kavramlarını melezleştirdiğini savunan Köse, daha çok “özgürlük” kavramı üzerinde durarak “Batı kültüründe özgürlük demek, tanrıdan bağımsızlaşmak demektir. Bizim kültürümüzde ise, Allah’a yaklaştıkça özgürlük artar. Allah’a yaklaştıkça nefsinden azad olmuş olur. Gerçek özgürlük de budur. Hz. Mevlâna, çok güzel söylüyor: “Yarabbi her köle azad edildiği zaman sevinir, ben ise Sana kul ve köle olduğum zaman sevineceğim” diyor. Kuşeyri de; “Özgürlüğün hakikatı, kulluğun kemâlindedir” diyor. Batı’da ise insanlar, özgürleşeceğiz diye nefislerinin kulu ve kölesi oldular” şeklinde konuştu.

MAHREMİYETİ VE ANNE ŞEFKATİ

Modern kültürün aile mahremiyetini perişan ettiğini ve mahremiyet diye bir şey bırakmadığını dile getiren Prof. Dr. Köse, bunu Batı’dan bir örnekle şöyle anlattı: “Avrupa’da çıkan gazetelerde bekâretini satışa çıkararak ilan veren kızlar var. İnsan bedeni kutsaldır, satılamaz. Tüketime konu olacak ne varsa insanlar onu açıyorlar. Kutsal diye bir şey kalmadı. Çünkü modern kültür kutsalları istemiyor. Ernest Biranea diye bir adam var. Yazdığı kitabında ben hiçbir kutsalın olmadığı, hiçbir doğmanın olmadığı, kilisenin, mabedin ve hiçbir sembolün olmadığı bir dünyada yaşamak istiyorum diyor. Tam istedikleri şey bunlar işte. Bunlar olmayacak. İnsan ne istiyor? Hayvanlaşmak. .Hayvanlaşsın, onun özgürlüğüdür diyor. Bu noktaya geldiler. Kur’an-ı Kerim bunlar için  “hayvanlardan da aşağı” diyor.

Aile içerisinde özellikle çocuklar arasındaki iletişimde sıcak bir yuva ortamı oluşturamadık. Bu neslin üzerinden anne eli kalktı. Gerek Kur’an-ı Kerim’de, gerekse hadis-i şeriflerde anne şefkatinin, anne merhametinin, anne kucağının yerini doldurabilen hiçbir güç şimdiye kadar tesbit edilememiş. Psikolog Nevzat Tarhan; bir çocuk için en temel deprasyon sebebi, anne kucağından mahrumiyettir, diyor. Ana kucağının yeri doldurulamıyor. Ev içerisinde yalnızlaştırılmış bir çocuk tipi ortaya çıkmaya başladı. Peygamberimiz; “Kimin bir çocuğu varsa onunla çocuklaşsın” diyor. Modern hayatın getirdiği birtakım sıkıntılar var. Bu sıkıntıları ancak mutlu bir aile yuvası kurarak ve kendi özümüze dönüp, bizim kavramlarımız üzerine ilişmiş olan o parazitleri temizleyerek aşmalıyız”