Küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmalar ve döviz kurundaki hareketlilik akaryakıt fiyatlarını etkilemeyi sürdürüyor. Tarihinde ilk kez 91 TL’yi gören motorine bir zam daha gelmesi bekleniyor. Zam furyasından etkilenen üreticiler de ürünlerde fiyat artışlarına gidiyor. Selçuk Üniversitesi (SÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Alagöz, Türkiye’de yaşanan ekonomik dar boğaza ilişkin açıklamalarda bulundu.
HAYAT PAHALILIĞININ TEMEL SEBEBİ
Brent petrol fiyatları, döviz kurları ve vergi düzenlemelerine bağlı olarak değişkenlik gösteren akaryakıt fiyatlarında yine artış yaşanacak. Prof. Dr. Mehmet Alagöz, “Türkiye’de hükümetin ekonomi yönetimi, yani Mehmet Şimşek ve ekibi Türkiye’deki piyasa gerçekliğinden uzak politikalar uygulamaya devam ediyor. Enflasyonun, hayat pahalılığının temel sebebi Mehmet Şimşek yönetiminin düşündüğü gibi toplam talebin çok yüksek olmasından değil, aslında temel sebep hükümetin yerli katma değeri yükseltilmiş mal üretimi teşvikten yoksun, ithal ürünlerin gümrük vergilerini indirerek, ithal girdiyi kolaylaştıran neoliberal stratejisinden kaynaklanıyor” diye konuştu.
‘ÜRETİM KAYIPLARI YAŞANABİLİR’
Prof. Dr. Alagöz, “Akaryakıt zamlarının tamamına her ne kadar Hürmüz Boğazı’nda, Yemen’de gerçekleşen çatışmalar etki etse dahi asıl nedeni hükümetin ekonomi departmanının uyguladığı yanlış politikalardan kaynaklanıyor. Dolayısıyla geçmiş dönemde olduğu gibi akaryakıt zamları devam ediyor. Bu otomatikman üretim maliyetlerine yaşanıyor. Akaryakıt üreyim maliyetlerinin içerisinde en önemli girdi maliyetlerinden bir tanesi önümüzdeki aydan itibaren Türkiye’de satın almış olduğu ürünlerin tamamının fiyatlarının yukarıya doğru yükselmesine neden olacak. Bu durum tüketici cephesinde TÜFE’yi yükselten bir etki ama aynı zamanda üretici cephesinde de üretim maliyetleri artacağı için, var olan sıkı para politikası uygulamasıyla daralan iç pazardan dolayı ve dış pazarda da üreticilerin yeteri kadar teşvik edilmemesiyle üretim kayıplarına neden olacak” ifadelerini kullandı.
‘YABANCI FİRMALAR DAHA FAZLA HAKİM OLACAK’
Ekonominin sıkışmış vaziyette olduğuna dikkat çeken Selçuk Üniversitesi (SÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Alagöz, şunları söyledi: “Akaryakıttaki fiyat artışları sistematik olarak önümüzdeki aylarda da devam ederse eğer zaten Türkiye ekonomisinde var olan yavaşlama, durgunluk daha fazla firmanın kapanmasına, konkordato ilan ederek borçlarını ödeyemez hale gelmesine ve bunun sonucunda bir önceki döneme göre daha fazla iflasların oluşmasına neden olacak. Ekonomi şu an sıkışmış vaziyette. Hem finansal anlamda hem de üretim yapma çabası içerisinde olan girişimcilerin maliyet artışlarının önüne geçilemediği için sıkışmış durumda. Hükümetin bir an önce sadece akaryakıt fiyatları değil katma değeri yükseltilmiş esas alan üreticinin diğer girdi maliyetlerini de azaltacak politikaları devreye koyması lazım. Şu anki ekonomi yönetimi bu politikalarla ilgilenmiyor. Şu anki ekonomi yönetimi yeri üreticiyi veya yerli üretimi sürekli olarak koruyacak bir politika uygulamasını sunmuyor. Bu da önümüzdeki sürecin hem üreticiler anlamında hem de tüketiciler anlamında zor günler beklediğini gösteriyor. Aynı zamanda ülke ulusal pazarların artan maliyetler ve fiyatlardan dolayı bunun önüne geçebilmek için daha fazla ithal malın ülkeye girmesine, ulusal pazarların, yabancı firmaların daha fazla hakim olmalarına neden olacak.”