Ekonomik koşulların ağırlaştığı ve alım gücünün düştüğü bu dönemde güvenilir, nitelikli ve adil fiyatlı gıdaya erişimin her zamankinden daha kritik hale geldiğini vurgulayan TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Hulusi Ada, zincir marketlerin uyguladığı etik dışı indirim stratejilerine dikkat çekti. Saha gözlemleri ve tüketicilerden gelen şikayetler doğrultusunda açıklamalarda bulunan Hulusi Ada, bazı perakende zincirlerinin ürün fiyatlarını önce yapay şekilde yükselttiğini, ardından yüksek oranlı indirim yapılıyormuş algısı oluşturduğunu ifade etti. Ada, piyasadaki olağan satış fiyatına yakın olan bir ürünün, yüzde 50’ye varan indirimlerle sunularak tüketicide sahte bir ekonomik avantaj izlenimi yaratıldığını belirtti.
'YANILTICI İNDİRİMLER 6 ANA MADDEDE PİYASAYI ZARARA UĞRATIYOR'
Hulusi Ada, şeffaf olmayan ve yanıltıcı indirim uygulamalarının yol açtığı sorunları sıraladı: "Tüketicinin ürünün geçmiş fiyatını ve gerçek indirimi bilmesi gerekirken, sahte indirimlerle satın alma davranışları manipüle ediliyor. Dürüst ve şeffaf fiyatlandırma yapan küçük esnaf ve yerel işletmeler dezavantajlı duruma düşürülüyor. İndirim fırsatı algısıyla vatandaşlar gerçekte ihtiyaç duymadıkları ürünleri almaya yönlendiriliyor. Gıdada şeffaflığın olmaması, tüketici ile gıda sistemi arasındaki güven bağını zedeliyor. Kısa sürede yapılan yüksek artışlar ve ardından gelen indirimler, ürünün gerçek piyasa değerinin takibini imkansız kılıyor. Kaçırılmayacak fırsat algısıyla fazladan alınan özellikle kısa raf ömürlü ürünler tüketilemeden bozuluyor ve israfa yol açıyor."
'MARKETLER DÜRÜST TİCARET ANLAYIŞINI BENİMSEMELİ'
Açıklamasında gıda güvenliğine de değinen Ada, Son Tüketim Tarihi (STT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) yaklaşan indirimli ürünlerin üzerine dikkat çekici ve anlaşılır ek uyarı etiketleri konulması gerektiğini savundu. Ada, sözlerini şu cümlelerle noktaladı: "Soğuk zincir gerektiren indirimli ürünlerin kasa yanlarında uygunsuz koşullarda bekletilmesi büyük bir gıda güvenliği riski taşıyor. Yetkili kurumlar, fiyat geçmişini ve indirim oranlarının doğruluğunu sıkı biçimde denetlemeli, mevzuata aykırı davrananlara caydırıcı yaptırımlar uygulamalıdır. Perakende sektörü ve zincir marketler, algı oyunları yerine gerçek ve doğrulanabilir indirimlerle dürüst ticaret anlayışını benimsemelidir. Tüketiciler, yüksek indirim oranlarına sahip ürünlerin önceki fiyatlarını ve piyasa değerini sorgulamalı, bilinçli alışveriş yapmalıdır."