Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, Türkiye'nin değişen nüfus yapısının konut üretiminde ve kentsel dönüşümde dikkate alınması gerektiğini belirterek, "Yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına uygun konutlar, kolay kullanılabilir ve giderleri karşılanabilir şekilde planlanmalı" dedi.
TÜİK İstatistiklerle Yaşlılar verilerine göre, Türkiye'de yaşlı nüfusun ve tek başına yaşayan yaşlıların sayısı artıyor. Tek başına yaşayan 65 yaş ve üzeri kişi sayısı, 2023 yılında 1 milyon 669 bin 270 iken 2025 yılında 1 milyon 836 bin 496'ya ulaştı. Böylece iki yılda 167 bin 226 kişilik, yaklaşık yüzde 10'luk artış gerçekleşti.
En az bir yaşlı bireyin bulunduğu hanelerin oranı ise yüzde 24,5'ten yüzde 26,1'e yükseldi. Verileri değerlendiren Özelmacıklı, "Her dört haneden yaklaşık birinde yaşlı bir birey bulunuyor. Konut ihtiyacını değerlendirirken nüfusun yaş yapısını, hanelerin yaşam koşullarını ve ödeme gücünü dikkate almalıyız. İnsanların ilerleyen yaşlarda da evlerini rahat kullanabilmeleri ve konut giderlerini karşılayabilmeleri, konut planlamasında mutlaka gözetilmeli" dedi.
GELECEĞİN KONUTLARI BUGÜNDEN PLANLANMALI
TÜİK nüfus projeksiyonlarının ana senaryosunda yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının 2030 yılında yüzde 13,5'e, 2040 yılında yüzde 17,9'a ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Özelmacıklı, "Bugün inşa edilen binalar uzun yıllar kullanılacak. Kolay kullanılabilen konut planları, basamaksız girişler, uygun geçiş alanları ve günlük hizmetlere erişim, tasarım aşamasında düşünülmeli. Yaşlı bireylerin alıştıkları çevrede bağımsız yaşamlarını sürdürebilmelerini destekleyen konut seçeneklerini artırmalıyız" dedi.
ASANSÖRÜN BULUNMASI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Erişilebilirliğin bina girişinden konutun iç düzenine kadar değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Özelmacıklı, "Bir binada asansör bulunabilir ancak asansöre ulaşmak için önce merdiven çıkılması gerekebilir. Ağır giriş kapıları, yüksek eşikler, dar geçişler ve kaygan zeminler de günlük yaşamı zorlaştırabilir. Ev alırken veya kiralarken bu ayrıntıların incelenmesi, gelecekteki ihtiyaçlar açısından önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
AİLEYE VE GÜNLÜK HİZMETLERE YAKINLIK ÖNEM TAŞIYOR
TÜİK sonuçlarına göre tek başına yaşayan yaşlıların yüzde 14,3'ünün aynı ilde ikamet eden çocuğunun bulunmadığına dikkat çeken Özelmacıklı, "Konutun bulunduğu çevre de yaşamın önemli bir parçası. Sağlık hizmetlerine, eczaneye, markete ve toplu taşımaya kolay ulaşım; aileye yakınlık ve mahalle içindeki sosyal ilişkiler, bağımsız yaşamı destekleyebilir. İyi konumun anlamı, kişinin ihtiyaçlarına göre değişir" dedi.
KONUT GİDERLERİ GELİRE UYGUN OLMALI
Yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına uygun konutların giderleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özelmacıklı, "Gelirlerine uygun konut seçenekleri de sunmalıyız. Satın alma bedeli veya kiranın yanında aidat, ısınma, bakım ve ulaşım giderleri de hane bütçesini etkiliyor. Özellikle emekli aylığıyla geçinen kişiler açısından bu giderlerin öngörülebilir ve karşılanabilir olması önem taşıyor. Bir konutun kullanımının kolay olması kadar, düzenli giderlerinin de kişinin bütçesine uygun olması gerekir" diye konuştu.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE FARKLI İHTİYAÇLARA UYGUN KONUTLAR ÜRETİLMELİ
Özelmacıklı, kentsel dönüşüm ve sosyal konut projelerinde güvenli yapıların yanında farklı yaş ve gelir gruplarının ihtiyaçlarının da gözetilmesi gerektiğini belirterek, "Erişilebilirliği baştan planlanan, enerji verimliliği gözetilen ve bakım giderleri karşılanabilir konutlar üretmeliyiz. Böylece insanların evlerinde daha rahat yaşamalarını ve konut giderlerini karşılayabilmelerini destekleyebiliriz" ifadelerini kullandı.
Gayrimenkul danışmanlığında müşterilerin gelecekteki ihtiyaçlarının da konuşulması gerektiğini ifade eden Özelmacıklı, "Konut seçiminde fiyat, metrekare ve oda sayısıyla birlikte günlük kullanım kolaylığını, çevredeki hizmetleri ve düzenli giderleri değerlendirmeliyiz. Doğru konut, kişinin yaşamına ve bütçesine uyum sağlayan konuttur" dedi.