Ezanın türkçe okutulduğu, Kur’an öğreniminin yasaklandığı, öğreten hocaların karakola götürüldüğü, okullarda din derslerinin kaldırıldığı CHP’nin baskı döneminin, 1950’de Demokrat Parti’nin iktidara gelişi ile sona ermesiyle dinî konuda rahatlama ve mânevî değerler ön plana çıkmaya başladı. Bunun sonucu olarak Mevlâna anma programlarının kapsamı giderek hem genişleyip, hem zenginleşti. Nitekim, 1951’de Türk Milliyetçiler Derneği tarafından geniş bir anma programı hazırlanmıştı. Yeni Meram gazetesi, 18 Aralık Salı günü Belediye Halk Sineması’nda gerçekleştirilen programda Pakistan Elçiliği Basın Ateşesi Yakup Dadaşi’nin bir konuşma yaparak samimi duygularını dile getirdiğini, Mevlâna’nın ruhu için Sultan Selim Camii’nde okunan mevlidi şerifte hazır bulunduğunu belirterek, caminin hınça hınç dolduğunu, mevlithan Tahir Karagöz ve hafızların huşu ile dinlendiğini, Pakistanlı Ataşe’nin kendilerine gösterilen ilgiden dolayı teşekkür ederek, fırsat buldukça Mevlâna’yı ziyarete geleceğini bildirdiğini kaydetmiş.
1951 yılı anma töreninde Mevlevî musikisi ve sema gösterisinden örnekler verildikten sonra, 1952 yılında törenlere daha fazla önem verildiğini, bu amaçla Konya ve çevresinin önemini, turistik değerini belirlemek için bir kongre düzenlendiğini öğreniyoruz. 9 Haziran 1952 Pazartesi günü “Konya ve çevresi turizm kongresi” adıyla gerçekleşen kongreye Vali Kemal Hadımlı, Belediye Başkanı Rüştü Özal, Basın-Yayın Genel Müdürlüğü Turizm Şubesi Müdürü Selahattin Çoruh, Akşehir ve Ereğli’nin belediye başkanlarının yanısıra, tanınmış kişilerden 60’tan fazla delege katıldığı kongre ilgili olarak Yeni Konya gazetesinin 11 Haziran tarihli sayısında şunları okuyoruz:
“Kongrede yapılan konuşmalarda turizmin önemi anlatılarak, bir “Turizm Derneği” nin kurulması fikri kabul edildi. Vali Kemal Hadımlı, dernek kurulması fikrini destekleyince müteşebbis heyet seçildi ve heyette Şadan Dinçer, Teyfik Ceylanî, Memduh Yavuz Süslü, Abdurrahman Örge, Sofu Tuğrul, Celaleddin Kişmir, Mehmet Önder, Fethi Ferit Uğur gibi isimler görev aldı. Delegelerin, Mevlâna’nın ölüm yıldönümü töreninin cihanşumul mahiyet alması gerektiğini belirtmesi üzerine Hulki Amil Keymen başkanlığında bir komite belirlendi”
Turizm Derneği’ni kurmak için seçilen müteşebbis heyet ilk toplantısını 14 Haziran 1952 Cumartesi günü yaparken, Ankara’daki Konya Yüksek Tahsil Gençlerini Okutma Derneği, Mevlâna Celaleddin Rûmi’nin ruhuna 29 Haziran 1952 Pazar günü Sultan Selim Camii’nde mevlid okutmayı kararlaştırmış bulunuyor. Organizesini diş doktoru Nuri Yılmazgil’in üstlendiği mevlide Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Büyük Millet Meclisi Başkanı Refik Koraltan’ın da davet edildiği, ancak katılamadıkları, bu arada mevlidin hoparlörle şehire duyurulduğu bildiriliyor. Belediye Halk Sineması’nda yapılan 1952 anma törenleri programı Yeni Konya gazetesi’nde şöyle açıklanıyor:
1-Açış konuşması, 2-Ney taksimi, naat, 3-Mevlâna’nın hayatı, şahsiyeti, eserleri, 4-Mevlâna’nın doğduğu ve yaşadığı şehir, 5-İki şiir, 6-Ney taksimi ve âyin, 7-Mevlâna’nın tasavvufu ve Mesnevîsi, 8-Ney taksimi.
Görüldüğü gibi Ankara ve Afyon gibi illerden yüzlerce Mevlâna muhibbinin katıldığı anma törenlerinde neyzen Halil Can ve Selami Bertuğ ile arkadaşlarının icra ettikleri Mevlevi musikisi ve naat okunmasına yer verilmesine rağmen, henüz semâ yapılmadığı anlaşılıyor. Öte yandan, aynı yıl Mevlâna hakkında üç dilde resimli bir eser yayınlandığı kaydedilirken, gazeteci Sofu tuğrul, Mevlâna’yı anma törenlerinin bir türlü dünya çapında kutlanamayışını eleştiriyor. Bunun üzerine 1953 anma törenlerinin geçmiş yıllardan farklı olması için Turizm Derneği’ne bağlı olarak bir komisyon kurulur ve komisyonun 17 Kasım 1953 Salı günü yaptığı toplanarak bazı kararlar almasıyla törenlerin düzenlenmesi Turizm Derneği kontroluna girer. Bu vesile ile törenlerin daha organizeli biçimde ve geniş kapsamlı olarak gerçekleşmesinde Turizm Derneği’nin ve uzun yıllar başkanlık yapan Feyzi Halıcı’nın rolünün büyük olduğunu belirtmek istiyorum. Ne hikmetse anma töreninin düzenlenmesi Ahmet Öksüz’ün başkanlığı döneminde Turizm Derneği’nden alınarak, Konya Belediyesine devredilirken, daha sonra da bu görevi Kültür ve Turizm Bakanlığı üstlendi.
1953 yılı anma törenlerinde Mevlevî Âyininin sergilenerek, filme alınması için Dr. Hulki Âmil Keymen’in başkanlığında bir komisyon daha kuruluyor. Komisyon âyinin tahakkuk ettirilmesi için İstanbul, Kütahya, Afyon ve Ankara’dan konu ile ilgili kimselerden yararlanılmasına karar vererek, 17 Aralık 1953 Perşembe gecesi Belediye halk sinemasında Mevlevî Âyini gösterisini sağladı. Bestekâr Sadi Hoşses yönetiminde 30 kişilik Üniversite Korosu’nun da katıldığı törende neyzen Hayri Tümer’in yaptığı taksim ve Naat-ı Şerifi okumasından sonra Itri’nin rast âyin-i şerifi dinlendi. Peşinden eczacı kimyager Nazmi efendi idaresindeki mutrıp heyeti Bayatî peşrev ve Bayatî âyininin birinci selâmını icra etti. Hayri Tümer’in sabâ taksimi ve sabâ buselik âyini ile tören biterken, binlerce kişi salondan gönlünde Mevlâna’dan bir parça ile ayrılıyor. Gazeteler ilk defa âyin-i şerif icra edildiğini yazarken, bu yıl da sema yapılmadığı anlaşılıyor.
1951 yılı anma töreninde Mevlevî musikisi ve sema gösterisinden örnekler verildikten sonra, 1952 yılında törenlere daha fazla önem verildiğini, bu amaçla Konya ve çevresinin önemini, turistik değerini belirlemek için bir kongre düzenlendiğini öğreniyoruz. 9 Haziran 1952 Pazartesi günü “Konya ve çevresi turizm kongresi” adıyla gerçekleşen kongreye Vali Kemal Hadımlı, Belediye Başkanı Rüştü Özal, Basın-Yayın Genel Müdürlüğü Turizm Şubesi Müdürü Selahattin Çoruh, Akşehir ve Ereğli’nin belediye başkanlarının yanısıra, tanınmış kişilerden 60’tan fazla delege katıldığı kongre ilgili olarak Yeni Konya gazetesinin 11 Haziran tarihli sayısında şunları okuyoruz:
“Kongrede yapılan konuşmalarda turizmin önemi anlatılarak, bir “Turizm Derneği” nin kurulması fikri kabul edildi. Vali Kemal Hadımlı, dernek kurulması fikrini destekleyince müteşebbis heyet seçildi ve heyette Şadan Dinçer, Teyfik Ceylanî, Memduh Yavuz Süslü, Abdurrahman Örge, Sofu Tuğrul, Celaleddin Kişmir, Mehmet Önder, Fethi Ferit Uğur gibi isimler görev aldı. Delegelerin, Mevlâna’nın ölüm yıldönümü töreninin cihanşumul mahiyet alması gerektiğini belirtmesi üzerine Hulki Amil Keymen başkanlığında bir komite belirlendi”
Turizm Derneği’ni kurmak için seçilen müteşebbis heyet ilk toplantısını 14 Haziran 1952 Cumartesi günü yaparken, Ankara’daki Konya Yüksek Tahsil Gençlerini Okutma Derneği, Mevlâna Celaleddin Rûmi’nin ruhuna 29 Haziran 1952 Pazar günü Sultan Selim Camii’nde mevlid okutmayı kararlaştırmış bulunuyor. Organizesini diş doktoru Nuri Yılmazgil’in üstlendiği mevlide Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Büyük Millet Meclisi Başkanı Refik Koraltan’ın da davet edildiği, ancak katılamadıkları, bu arada mevlidin hoparlörle şehire duyurulduğu bildiriliyor. Belediye Halk Sineması’nda yapılan 1952 anma törenleri programı Yeni Konya gazetesi’nde şöyle açıklanıyor:
1-Açış konuşması, 2-Ney taksimi, naat, 3-Mevlâna’nın hayatı, şahsiyeti, eserleri, 4-Mevlâna’nın doğduğu ve yaşadığı şehir, 5-İki şiir, 6-Ney taksimi ve âyin, 7-Mevlâna’nın tasavvufu ve Mesnevîsi, 8-Ney taksimi.
Görüldüğü gibi Ankara ve Afyon gibi illerden yüzlerce Mevlâna muhibbinin katıldığı anma törenlerinde neyzen Halil Can ve Selami Bertuğ ile arkadaşlarının icra ettikleri Mevlevi musikisi ve naat okunmasına yer verilmesine rağmen, henüz semâ yapılmadığı anlaşılıyor. Öte yandan, aynı yıl Mevlâna hakkında üç dilde resimli bir eser yayınlandığı kaydedilirken, gazeteci Sofu tuğrul, Mevlâna’yı anma törenlerinin bir türlü dünya çapında kutlanamayışını eleştiriyor. Bunun üzerine 1953 anma törenlerinin geçmiş yıllardan farklı olması için Turizm Derneği’ne bağlı olarak bir komisyon kurulur ve komisyonun 17 Kasım 1953 Salı günü yaptığı toplanarak bazı kararlar almasıyla törenlerin düzenlenmesi Turizm Derneği kontroluna girer. Bu vesile ile törenlerin daha organizeli biçimde ve geniş kapsamlı olarak gerçekleşmesinde Turizm Derneği’nin ve uzun yıllar başkanlık yapan Feyzi Halıcı’nın rolünün büyük olduğunu belirtmek istiyorum. Ne hikmetse anma töreninin düzenlenmesi Ahmet Öksüz’ün başkanlığı döneminde Turizm Derneği’nden alınarak, Konya Belediyesine devredilirken, daha sonra da bu görevi Kültür ve Turizm Bakanlığı üstlendi.
1953 yılı anma törenlerinde Mevlevî Âyininin sergilenerek, filme alınması için Dr. Hulki Âmil Keymen’in başkanlığında bir komisyon daha kuruluyor. Komisyon âyinin tahakkuk ettirilmesi için İstanbul, Kütahya, Afyon ve Ankara’dan konu ile ilgili kimselerden yararlanılmasına karar vererek, 17 Aralık 1953 Perşembe gecesi Belediye halk sinemasında Mevlevî Âyini gösterisini sağladı. Bestekâr Sadi Hoşses yönetiminde 30 kişilik Üniversite Korosu’nun da katıldığı törende neyzen Hayri Tümer’in yaptığı taksim ve Naat-ı Şerifi okumasından sonra Itri’nin rast âyin-i şerifi dinlendi. Peşinden eczacı kimyager Nazmi efendi idaresindeki mutrıp heyeti Bayatî peşrev ve Bayatî âyininin birinci selâmını icra etti. Hayri Tümer’in sabâ taksimi ve sabâ buselik âyini ile tören biterken, binlerce kişi salondan gönlünde Mevlâna’dan bir parça ile ayrılıyor. Gazeteler ilk defa âyin-i şerif icra edildiğini yazarken, bu yıl da sema yapılmadığı anlaşılıyor.