Issık Gölün eşsiz güzelliği, Yetim Kız'ın ağlatan sesi

Issık Gölün eşsiz güzelliği, Yetim Kız'ın ağlatan sesi

Kırgızistan verimli toprakları ile Türk yatırımcıları bekliyor. Krater gölü Issık, eşsiz bir güzelliğe sahip. Issık Gölü Kız Lisesinde Yetim Kız ilahisini okuyan Zarina, yanık sesiyle ağlatıyor.

GÜNEŞİN DOĞDUĞU ATAYURT
ÜLKESİ: KIRGIZİSTAN-3
Çetin ORANLI

 

Issık Göl’ün eşsiz güzelliği,
‘Yetim Kız’ın ağlatan sesi

 

Kırgızistan verimli toprakları ile Türk yatırımcıları bekliyor. Krater gölü Issık, eşsiz bir güzelliğe sahip. Issık Gölü Kız Lisesi’nde ‘Yetim Kız’ ilahisini okuyan Zarina, yanık sesiyle ağlatıyor. Meğerse Zarina gerçekten yetimmiş..

KIRGIZİSTAN’DAKURTLAR VADİSİ’NİN ADI; KARIŞKIRLAR MEKANI

Issık Göl’e doğru yol alırken, kulaklarımızda yer eden Kırgızca kelimeleri de yolculuğumuz esnasında şöyle bir not alıyoruz. ‘Karışkır’ın kurt anlamına geldiğini daha önce ifade etmiştik. Bizim Kurtlar Vadisi dizisi Kırgızistan’da özellikle de Özbeklerin yoğun olduğu güney bölgelerinde üstelik dublajsız olarak, çok fazla izleniyor. Kurtlar Vadisi’nin buradaki adı da ilginç; ‘Karışkırlar Mekanı’... Kırgızca diğer Türk topluluklarına nazaran Türkçeye biraz daha uzak. Ancak biraz gayretle iletişim kurmak mümkün. ‘Y’ ile başlayan kelimeler, Kırgızcada ‘C’ ile başlıyor. Bizim ‘yufka’ Kırgızca’da ‘Cufka’ olmuş yani… Biz de buradan hareketle bazı Kırgızca ve Kırgız dilinde kullanılan Rusça kökenli kelimelerin Türkçe karşılığını aktaralım….

 

 

 

 

Ece: Abla
 Karışkır: Kurt
 Karışkırlar Vadisi: Kurtlar Vadisi
 Bala: Çocuk
 Ballar: Çocuklar
 Cufka: Yufka
 Cahşı: Yahşi, iyi
 Badran: Salatalık
 Pamidor (Rusça): Domates
 Petruşka (Rusça): Maydanoz
 Devuşka (Rusça): Genç kadın 
 
 
 SAN-TAŞ RÜZGARI BU OLSA GEREK…

Tokmok şehrine ulaşmadan epey önce, verimli tarım alanlarını geride bıraktıktan sonra dağların arasında, yani boğazda bulunan bir benzin istasyonunda mola veriyoruz. Minibüsten iner inmez insanı titreten sert rüzgarlarla karşı karşıya kalıyoruz. Cengiz Aytmatov’un kitaplarında geçen ve düşman ordusunu bile bozguna uğrattığı rivayet edilen meşhur San-Taş rüzgarı bu… Dinlenme tesisinin içinde bile sert soğuk etkisini gösteriyor.

İstanbul’dan gelen mühendisler ve memurlardan oluşan ekiple Tokmok Lisesi’nde akşam yemeğinde güzel bir muhabbet ortamında bir araya geliyoruz.

Nihayetinde Issık Göl Kız Lisesi’ne ulaşıp burada önce kısa bir çay molası eriyoruz. Issık Göl’ün kenarında kurulu olması hasebiyle bu okul, gölün adını taşıyor. Kalburabastı tatlısı eşliğindeki çay molasının ardından gece konaklayacağımız ve o bölgede ‘Pansiyonat’ denilen turistik tesise geçiyoruz. ‘Pansiyonat’ gölün yüzmeye elverişli, kumlu kıyılarına sahip, son derece kaliteli bir turistik tesis. Kalite için hiçbir fedakarlıktan ödün verilmemiş. Sezon henüz açılmadığı için kapıları bizim için açıyorlar ama öğreniyoruz ki; bu tesiste yaz mevsiminde boş yer bulmak kolay değilmiş…

 

 

 

‘SICAK GÖL’ÜN EŞSİZ GÜZELLİĞİ…

Kırgızistan’daki son günümüz olan 20 Mart 2011 Pazar’ının sabahında ekibimizle birlikte Issık Göl’ün kenarında yürüyüşe çıkıyoruz. Issık, Kırgızca’da ‘sıcak, ılık’ demek. Issık Göl, bir krater gölü olduğu için suyu kışın sert döneminde bile çok soğuk değil. Karşıda Orta Asya’nın meşhur Tanrı Dağları’nın uzantısı, diğer yanda ise Alatoo (Aladağ) yer alıyor. Cengiz Aytmatov’un romanlarında sıkça atıfta bulunduğu Issık Göl, gerçekten de kumsalı ve çevresindeki ağaçlık alanları ile birlikte insanı derinlere götüren eşsiz bir güzelliğe sahip. Issık Göl, Beyşehir Gölü’nün yaklaşık 10 katı, Van Gölü’nün de yaklaşık 2 katı büyüklüğe sahip. Karlı dağların ve yeşil alanların kuşattığı bu gölün güzelliği gerçekten de görülmeye değer. Eminim ki ortalık yeşerdiğinde bu güzellik ikiye katlanacaktır… Göl kenarında fotoğraflar alırken bir yandan da Elmir Tabaldiyev, bize çeşit çeşit balıklarıyla ve doğal güzellikleriyle ünlü göl ile ilgili bilgiler veriyor. Elmir Hoca, Issık’ın Güney Amerika’daki (Peru ve Bolivya arasındaki) Titacaca Gölü’nden sonra dünyanın ikinci büyük krater gölü olduğunu vurguluyor. Ancak ansiklopedik kaynaklara göre Issık, dünyanın en büyük krater gölü. Dağ gölü olmak bakımından ise, Titicaca’dan sonra dünyanın ikinci büyüğü. Elmir Hoca, “Göl suyu hafif tuzlu, bu nedenle donmuyor. Nehirler göle su taşıyor ama göl dolmuyor, taşmıyor” diyor. Bizim bilgilerimize göre Issık, dünyadaki en derin göller arasında yer alıyor.

**

 

 

 
6 SORUDA ISSIK GÖL
Kırgızca adı: Isık Köl
Uzunluk: 182 kilometre
 Genişlik: 62 kilometre
 En derin noktası: 668 metre
 Deniz seviyesinden yüksekliği: 1606
 Çevresindeki yerleşim yerleri: Karakol, Barskon, Çolpon-Ata, Balıkçı.
 **

‘YETİM KIZ ZARİNA’ AĞLATTI

Issık Göl Kız Lisesi’nde güzel bir kahvaltının ardından Okul Müdürü Şevket Tuta, bize bilgi veriyor. Lisenin özelleştirme kanalıyla güç şartlarda devralındığını hatırlatan Şevket Tuta, “Burayı almamıza okullarımızdan birinden atılan bir öğrenci vesile oldu. Bu da ilginç. Eğtiim kurumlarımızdan atılan bir öğrencinin bile faydalı olması bizim için anlamlıdır” diyor. Şevket Hoca, bir yandan da bize üstün başarılara imza atan okulu gezdiriyor. 283 öğrencisi bulunan Issık Göl Kız Lisesi’ne, kapasiteyi artırmak için ek bina yapılıyor. Böylece önümüzdeki yıl öğrenci sayısı 380’e ulaşabilecek.

145 dönümlük alan üzerine kurulu bulunan ve mini bir hayvanat bahçesine sahip ola okul bu yönüyle de ilginç. Okulun süt ve yumurta gibi bazı ihtiyaçları, görevli personel nezaretinde bu yolla yöntemle sağlanıyor.

Gezinin ardından okulun konferans salonunda öğrencilerin hazırladığı Türkçe gösterileri izliyoruz. ‘Sakarya’ ve ‘Bayrak’ şiirlerini Türkiye’de çok az öğrencinin gösterebileceği bir performansla okuyor iki kız öğrenci. ‘Yetim Kız’ ilahisini seslendiren Zarina Abdurrahmanova ve Okul Korosu ise salonu dolduran Konya ve İstanbul ekibini ağlatıyor. Sonrasında Okul Müdürü Şevket Bey’den öğreniyoruz ki; Zarina gerçekten de yetimmiş. ‘Yetim Kızı’ı bu kadar içten seslendirmesi boşuna değilmiş bu öğrencinin…

 

 

 

MEZARLIKLAR BURADA FARKLI

 Duygu yüklü bir atmosferin ardından Issık Göl ve çevresindeki liseden ayrılıp Tokmok Erkek Lisesi’ne doğru yol alıyoruz. Yolculuğumuz esnasında dikkat çeken iki şey var; Kırgızistan’da kimi türbe gibi yapılan yüksek mezarlıklar ve yol kenarlarına dikilen heykeller. Kimi kasabalarda Lenin’in heykelleri halen duruyor, kimi yerde Kırgız kahramanlarının… Bozuk yollar başta olmak üzere onca yatırıma ihtiyaç duyulurken yerli-yersiz heykel dikilmiş…

Mezarlıkların ilginç görüntüsüne de bir not ilave etmekte yarar var. Kırgızlarda bir kişi öldüğü zaman yakınları onun için at kurban edip etini yedirmekle mükellef. Yani cenaze acısı yaşarken bir de bu işle uğraşmak durumunda. Hatta köyün aksakalı (en yaşlı kişisi) kısa yoldan atı bulup kesilmesi için cenaze sahibine teslim ediyor, cenaze sahibi bir de böylece borçlanıyor. Bizde cenaze evine yemek götürülürken, Kırgızistan’da tam tersi uygulanıyor. İlginç bir adet…

420 öğrencisi bulunan Tokmok Erkek Lisesi’nde kermese katılıyor ve Okul Müdürü Mutlu Akbulut’tan kısa bir bilgi alıyoruz. Tokmok, Sovyetler Dönemi’nde bölgenin sanayi kentleri arasında yer almış. Bu nedenle şehir düzenli yapılaşmaya sahip. Tokmok Erkek Lisesi ise başarılarıyla isim yapmış ve her geçen yıl çıtayı daha da yükseltiyor…

 

 

 
MEZUNLAR BÜROKRASİDE…

Bişkek’e dönerek kısa bir alışveriş turunun ardından son defa Cengiz Aytmatov Lisesi’nde şimdi Kırgız bürokrasisinde görev alan eski mezunların da bulunduğu bir ortamda ağırlanıyoruz. Okul Müdürü Yurtsever Bey, duygu dolu kısa bir konuşma yapıyor. Şimdi Başbakanlık’ta görev yapan eski mezunlardan biri söz alıyor, gözyaşlarını tutmakta zorlanıyor. Duygu yoğunluğu ağır basan bu ortamı anlatmak zor. Ancak gelinen noktayı ve fedakar insanlarımızın gayretlerini özellikle vurgulamakta yarar var. Ben halen fedakâr gönül erlerimizi, Kırgızistan’da ve dünyanın dört bir yanında büyük bir özveriyle görev yapan eğitimcilerimizi düşünüyorum. Söz gelimi Kademçay, bizim için Hakkari kadar uzak ve azgelişmiş bir bölge… Rizeli öğretmen Şeref Sarıhan, Kademçay’dan 3,5 saatlik karayolu yolculuğu, sonrasında da 1 saatlik uçak yolculuğunun ardından ancak Bişkek’e gelebiliyor. Biz yaz mevsiminde uzun yolculuk için memlekete gitmeye zorlanırken, yılda bir defada olsa memleketi Rize’ye gidebilmesi için çektiği sıkıntıyı siz düşünün… Aynı şey oradaki veya dünyanın diğer ülkelerindeki fedakar eğitimcilerimiz için de geçerli. Allah rızası için samimi çalışmak, her türlü zorluğun ortadan kalkmasını sağlıyor. Kırgızistan’dan güzel hatıralarla ve yeni bir şeyler öğrenmiş olarak ayrılıyoruz. Allah hizmet erenlerinden razı olsun…

Binlerce kilometre uzaktan gelip, bu ıssız diyarlarda büyük bir ideal uğruna; yani güzel ahlâklı, imanlı, kardeşlik duyguları taşıyan, iyi eğitimli nesiller yetiştirmek için fedakarca okul kuran, yöneten, eğitim veren, hizmet eden ‘kahraman eğitimcilerimizi’ ayakta alkışlıyorum…

-SON-

 

 

 

 

NOTLAR

 

·        Kırgızistan işlenebilecek verimli tarımsal arazilere sahip. Bu nedenle Konya’nın sahip olduğu tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi tecrübesi son derece faydalı olabilir. Tarımsal girişimciler, Kırgızistan’da hem kazanır, hem de kazandırır. Kısacası; Kırgızistan’ın Recep Konuk tarzında tarımsal üretimi de örgütleyebilen yatırımcılara ihtiyacı var…

·        Ülkenin verimli topraklarında buğday, şekerpancarı, pamuk ve elma yaygın olarak üretiliyor.

·        Kırgızistan etin kilosunun 8, benzinin litresinin ise 1 TL düzeyinde olduğu bir ülke. Hayat Türkiye’ye göre epey ucuz.

·        Kırgızistan’ın güneyinde hizmet veren ve kırsal bir bölgede olmasına karşın başarılı öğrenciler yetiştiren Kademçay Erkek Lisesi, yaklaşık 3 hafta önce bir yangın atlatmış. Çatısı ve spor salonu hasar gören bu başarılı eğitim kurumu, destek bekliyor…

·        Kırgız kültüründe büyüklere saygı son derece önemli.

·        Bişkek’teki devasa ağaçların bulunduğu büyük parklar, şehirlerimiz için örnek teşkil ediyor.

Not: Kırgızistan ile ilgili eksik kalan tespitlerimizi ve Türk yatırımcılar için önerilerimizi köşe yazımızda aktaracağız…

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.