1. YAZARLAR

  2. Mevlüt Mülayim

  3. Kaba yem ve tartışılmasi gereken su
Mevlüt Mülayim

Mevlüt Mülayim

Yazarın Tüm Yazıları >

Kaba yem ve tartışılmasi gereken su

A+A-

            Geviş getiren hayvanların ana besin kaynağı olan kaba yemler, hayvan sağlığı açısından bir zorunluluk ve hayvan beslemenin temel girdisidir. Modern bir hayvancılık işletmesinde ekonomik yem sağlamada ilk başvurulacak kaynak, yem bitkisi üretimi olmalıdır. Hayvan yetiştirme diğer şartlar ne kadar uygun olursa olsun,  kaba yemin yetersiz olduğu işletmelerde hayvansal üretim kesinlikle istenen düzeye ulaştırılamaz. Bunu bilen işletmeler yem bitkilerine gereken önemi vermekte ve kendi imkanları ile veya temin yoluyla kaba yem ihtiyacını karşılama yoluna gitmektedirler.

Tarımsal faaliyetler içerisinde hayvancılık önemli ana üretim dalından biridir. Hayvancılıkta masrafların %60-70'i yem gideridir. Bu nedenle hayvancılık bitkisel üretimle birlikte düşünülmelidir. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinde ve özellikle süt sığırı yetiştiriciliğinde kullanılan rasyonun vasfı, miktarı, içeriği ve kalitesi çok önemli olup, hayvan sağlığı ve verimle doğrudan alakalıdır.

Geviş getiren hayvanların beslenmesi geniş açıklanabilir, ancak burada kaba yemin önemini belirtmek için kısa bilgilere yer verilmiştir. Geviş getiren hayvanlarda yem tercihi, tür, yaş, çevre şartları ve hayvanın fizyolojik durumuna (gebelik ve laktasyon vs) göre değişmektedir. Yemin yem kanununa göre tarifi ; “Hayvanın yaşama ve verim ihtiyacını madde ve enerji bakımından karşılamak amacıyla belli sınır ve şartlarda yedirildiği zaman hayvan sağlığına zararlı olmayan, hayvanlar tarafından faydalanılabilecek durumdaki organik ve inorganik maddeler veya bunların karışımlarıdır” olarak tarif edilmektedir.

Hayvanlar diğer canlılar gibi ihtiyaç duydukları besin maddelerini yedikleri yem ve içtikleri sudan karşılarlar. Bazı yemler hayvanların ihtiyaç duydukları besin maddelerinin tamamına yakınını, bazı yemler ise daha az bir kısmını karşılarlar. Hayvanların kaba yem ihtiyacı üç ana kaynaktan sağlanır. Bu kaynaklar; tabii çayır ve mera alanları, tarla tarımı içerisinde yetiştirilen yem bitkileri ve diğer tarla bitkileri ürünü ile endüstri atık ve artıklarıdır.

Hayvanların besin maddesi ihtiyaçlarını karşılamak üzere; yaş, kuru, tane veya silaj olarak yedirilen; çayır mera alanlarında kendiliğinden yetişen veya tarım alanlarında özel olarak yetiştirilen bitkilere “yem bitkisi” adı verilir. Tarla kültürü içerisinde yetiştirilen bazı yem bitkileri yaş veya kurutularak veya bazı bitkilerde çeşitli şekillerde değerlendirilerek hayvanlara yedirilir. Bu kaynaklardan temin edilen yemlerin bir kısmı kaba yemdir. Kaba yemlerin kendine has özellikleri vardır. Hayvanların BBHB cinsinden yem ihtiyacının hesaplanmasında; günlük canlı ağırlığının % 2.5’i kadar kuru ot veya % 10’u kadar yeşil ot yedirilmesi gerektiği esas alınmaktadır. Bir başka ifade ile 500 kg canlı ağırlığındaki bir hayvanın günlük yeşil ot ihtiyacı 50 kg ve kuru ot ihtiyacı 12.5 kg’dır. Hayvanın cinsi, verimlilik durumu, besleme özellikleri ve yem kalitesi gibi etkenlere göre tüketilen miktar değişmektedir. 

Ülke hayvancılığımızın geliştirilmesinde çözülmesi gereken en önemli sorunlardan birisi kaliteli, ucuz ve bol kaba yem ihtiyacının düzenli karşılanmasıdır. Kaba yemlerin hayvan besleme fizyolojisine uygunluğu yanı sıra, kaliteli ve ucuz olması nedeniyle, daha pahalı olan yoğun ya da kesif yemlerin hayvan beslemede kullanımını azalacaktır. Süt ya da besi sığırcılığı işletmelerinde üretim maliyetlerinin % 60-70’ini yem girdilerinin oluşturması yemleme ile yapılacak iyileştirmenin verimliliği ve yetiştiricilerin kazancını artıracaktır. Doğal olarak kaba yem ve kesif yem hayvan besleme durumuna göre belirli oranlarda kullanılmalıdır.

 Hayvancılık işletmelerinde içme suyu temini için kuyu kazılmasına müsaade edilir iken önemli olan yem yetiştirme için kuyu kazılmasına müsaade edilmemesi projelerde önemli tartışılması gereken önemli bir konudur.  İşletmelerde hayvanların içme suyu için normal su derinliğine müsaade edilir iken yem üretimi için daha derinlerden su çıkarılmasına müsaade edilmelidir. Yani yer altı suyu için kuyu kazılması yasak olan bölgelerde ikinci  aküferden su alınması tartışılmalıdır. Pahalıya mal olacak bu su susuz kalmaktan her zaman iyidir. Suyun bu aküferden alınıp alınamayacağı benim uzmanlık alanım değil, uzmanlık alanı olanlar tartışarak derinden mi su alırlar, bu güne kadar çok defa dile getirilen farklı projelerle diğer kaynaklardan mı ovaya su getirirler bu onların işidir. Konya ovası yeterli sulama suyuna kavuşturulur ise ot meselesi de halledilir, et meselesi de halledilir. DSİ'den sorumlu Konya Milletvekilimiz Sayın Prof. Dr. Mehmet Babaoğlu, Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu başkanı Karaman Milletvekilimiz Sayın Recep Konuk ve DSİ Bölge Müdürü Sayın Birol Çınar yakinen tanıdığım, birlikte çalıştığım, değerli ve gayretli çalışkan kişilerdirler. Bu meselenin halli inşaallah sizlere nasip olur ve kalıcı isimler olarak tarihe  geçersiniz. Emeği geçen diğer vekillerimize ve ilgililere de teşekkürler. İşte o zaman Konya ovası suya kavuşunca Konya diğer ürünlerle birlikte Türkiye'nin et meselesini de çözmüş olur.

            Hayvancılığın bölgemizde gelişmesi için teşvik ve destekler verilmekte olduğuna göre yem bitkisiz hayvan yetiştirme potansiyeli nasıl ekonomik kullanılacaktır? Hayvanların yıllık su tüketimi bölgenin iklim özelliklerine göre çoğu zaman yem bitkilerinin yıllık su tüketiminden fazla olmaktadır. O halde çoğuna izin veriyor iken kazançlı hayvancılık için daha az su için kuyu müsaadesi neden verilmemekte. Bu husus hayvancılık işletmeleri ile hazırlanan projelerde yer almalı, konu ciddi tartışılarak çözüme kavuşturulmalıdır. İşletmenin önemli girdisini dışarıdan almak zorunda kalan bir hayvancılık işletmesinin rekabet gücü diğer yağışı fazla olan bölgelere göre mümkün olamayacaktır. Eğer yem üretimini işletme bütünlüğü içerisinde düşünmez isek Bulgaristan'dan saman ve Sırbistan'dan et almaya devam edeceğimiz unutulmamalıdır. İlgililerin dikkatine sunulur.

Bu yazı toplam 1152 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
2 Yorum