1. YAZARLAR

  2. Hilal Durmuş

  3. Hakkını arayan bir avukatın serzenişi
Hilal Durmuş

Hilal Durmuş

Yazarın Tüm Yazıları >

Hakkını arayan bir avukatın serzenişi

A+A-

Avukatlığın ilk aşamasını stajyer avukatlık oluşturmaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin avukatlık stajının önemini aşağıdaki şekilde vurgulamıştır: “… Hukuk devletinin olmazsa olmaz koşulu olan “bağımsız yargı”, yargının olmazsa olmaz koşulu olan “savunma” ile birlikte anlam kazanır. Savunma, “sav-savunma-karar” üçgeninden oluşan yargının vazgeçilmez öğesidir. Adaletli bir yargılamanın varlığı, ancak avukatın etkin katılımıyla sağlanabilir. Avukatlığın önemi ve özelliği nedeniyle bu mesleğe girişin kimi koşul ve kayıtlamalara bağlı kalması, hukuk devletinin ve adil yargılanma hakkının gereğidir. Avukatın seçkinliği ve üstün nitelikler taşıması, hem kamunun hem de yargının beklediği bir husus olup, bunun sağlanmasında mesleğin gelişmesine katkı kadar mesleğe seçilme de önem kazanır. Sadece temel hukuki konularda eğitilmiş olmak, bir mesleği yürütmek için yeterli olmaz. Mesleki açıdan yetkinlik, stajyerlik gibi özel eğitimlerin yanı sıra mesleğe girişte seçme ya da elemeyi de içerir…” .

 

Avukatlık mesleğini icra edebilmek için zorunlu olan stajın tamamlanması gerekmektedir. Bu staj süresinde Danıştay kararı gereğince stajyer avukatlar herhangi bir ücrete hak kazanamamaktadır. Bu durum stajyer avukatlık yapmayı maddi olarak imkânsız hale getirmektedir. Bir yıllık staj süresince stajyer avukatın hiçbir geliri olmadan yaşaması ve çalışması beklenmektedir. Sadece TBB tarafından verilen kredi imkânı vardır ki bu da geri ödemelidir ve 600 TL’dir. Bu miktar, stajyer avukatın ihtiyaçlarını karşılamakta son derece yetersiz kalmakta ve stajyeri sosyal ve ekonomik anlamda sıkıntıya sokmaktadır. Almanya’da avukat stajyerlerine 750–900 Euro arasında aylık maaş verilmektedir. Yine aynı şekilde, İngiltere’de de avukat stajyerlerine, bir avukat gibi saygın bir şekilde hayatını idame ettirebilecek ölçüde maaş verilmektedir. Almanya ve İngiltere’de stajyer avukata verilen bu maaş karşılıksızdır ve staj boyunca devam eder. Bir hukuk devleti olarak biz de diğer hukuk devletleri gibi savunma hakkının çekirdeğini oluşturan bu müesseseye gereken değeri vererek stajyer avukatların mesleki sıkıntılarını gidermeliyiz.

Danıştay kararında ücret alınmamasına gerekçe olarak Avukatlık kanununun 5. maddesi d bendi (… Avukatlık mesleği ile birleşemeyen bir işle uğraşmak) gösterilmiştir. Kendiliğinden yasaklama olmaz. Eğer bir davranışın yasaklanması arzu ediliyorsa bu yasağın ayrıca ve açıkça konulması gerekir. Birtakım gerekliliklerden bahsedilerek yasak üretilemez. Fakat kanunda stajyer avukatlığın, avukatlık mesleği ile birleşmeyen bir iş olduğu ayrıca ve açıkça belirtilmemesine rağmen Danıştay kararında, sınırlamaları geniş yorumlayarak yanlış bir kanaate ulaşılmıştır. Stajyer avukatın d bendi kapsamına alınmaması bu sebeplerle daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Belirli bir ücret karşılığında çalışamamak stajyerleri, avukatlık mesleği ile birleşmeyen işlere daha çok yönlendiren bir durumdur.

Gerekçenin devamında 12. Maddede avukatlıkla birleşebilen işlerin tek tek sayıldığı ve içerisinde stajyer avukatlığın yer almadığı belirtilmektedir. Aynı maddede yer alan “bir avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık” ifadesi stajyer avukatları da kapsayacak şekilde yorumlanmalıdır. Hürriyet asıl sınırlama istisna olduğuna göre hürriyetin geniş, sınırlamaların ise dar yoruma tâbi tutulması gerekir. Dolayısıyla bir fiilin yasak kapsamına girip girmediği konusunda tereddüt ortaya çıkarsa, bu fiilin yasak kapsamına girmediği varsayılır.

Temel insan haklarından olan eşitlik ilkesi AİHS’de ve Anayasamızda hüküm altına alınmıştır. Uygulamada stajyer avukatlar açısından birçok eşitsizlik bulunmaktadır. Stajyer avukatlar kanunda açık bir hüküm olmaması sebebiyle staj döneminde ücrete hak kazanamamaktadır. Ancak bu boşluğu hakkaniyete uygun olarak yorumlayan bazı avukatlar stajyerlere emekleri karşılığında ücret ödemektedir. Ücret konusunda belirli bir tarife olmadığı için stajyer, avukatın inisiyatifine kalmış durumdadır.1600-0 TL arasında değişen ücretler stajyer avukatlar arasında eşitsizlik doğurmaktadır. Yargının sav ve karar görevlerini yerine getiren hâkim ve savcılar staj dönemleri boyunca ücrete hak kazanırken savunma görevini ifa eden stajyer avukatlar ücrete hak  kazanamamaktadır. Bu durum yargı erkinin içinde oluşan bir eşitsizliğe yol açmaktadır.

İŞKUR’un öğrenci ve işsizlere sağladığı işbaşı eğitim programı ile katılımcılara belirli bir miktarda gelir elde etme imkânı sunulmaktadır. Her ne kadar avukat stajyerlerinin İŞKUR tarafından yönetmelik uyarınca gerçekleştirilen programlarına başvurmaları mümkün bulunsa da, bu programlardan yararlanan stajyerlerin, Adalet Bakanlığı’nın idari yargıya başvurusu üzerine, haklarında tesis edilen avukatlık ruhsatnamelerinin verilmesi ve levhaya yazılma işlemlerinin iptal edilmesi tehlikesi bulunmaktadır. Bu sebeple İŞKUR programlarına katılma imkânı da kalmamaktadır.   

Meslektaşım Gamze Yaşar ile birlikte yetkili mercilere bu konuda başvuru yapmış ve olumlu dönüşler almış bulunmaktayız. Umuyoruz ki en kısa sürede hakkaniyete uygun düzenlemeler yapılarak gelecek nesillerde bu adaletsiz durum ortadan kaldırılmış olur. Meslek hayatı boyunca adaleti, eşitliği savunarak, hak arama özgürlüğünün yaşama geçmesi için uğraş veren avukatların daha en başında böyle bir adaletsizliğe maruz kalması ironiktir.

Bu yazı toplam 1664 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum